Ο Τραμπ ανακαλύπτει ότι η «διπλωματία του δολαρίου» δεν λειτουργεί

Καθώς οι Αμερικανοί απεσταλμένοι, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, διαπραγματεύονται τον τερματισμό της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, συνεργάζονται παράλληλα με το Κρεμλίνο για την πώληση διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, αξίας 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σε μια ομάδα επενδυτών στην οποία περιλαμβάνονται και δικοί τους επιχειρηματικοί συνεργάτες.

Σύμφωνα με τους Financial Times και τους New York Times, η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της Αμερικανικής Εταιρείας Χρηματοδότησης της Διεθνούς Ανάπτυξης, θα αποκτούσε ποσοστό 15% στη νέα εταιρεία. Στους υπόλοιπους μετόχους θα περιλαμβάνονταν ο Τοντ Μπόλι, δωρητής του Τραμπ, ένα επενδυτικό ταμείο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, το οποίο έχει επίσης επενδύσει στην World Liberty Financial, μια εταιρεία κρυπτονομισμάτων που συνίδρυσαν οι οικογένειες Τραμπ και Γουίτκοφ (ο Γουίτκοφ υποστηρίζει ότι έχει αποχωρήσει από την επένδυσή του) καθώς και δύο αδέλφια από το Κατάρ, συριακής καταγωγής, που είναι επιχειρηματικοί εταίροι του Κούσνερ και της συζύγου του, Ιβάνκα Τραμπ, σε ένα σχεδιαζόμενο πολυτελές θέρετρο στην Αλβανία.

Παρότι ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ δηλώνουν ότι δεν θα αποκομίσουν προσωπικά οφέλη από την πώληση της Lukoil, η συμφωνία αποπνέει, στην καλύτερη περίπτωση, σύγκρουση συμφερόντων και, στη χειρότερη, απροκάλυπτη διαφθορά. Ωστόσο, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του de facto Δόγματος Τραμπ, της ανάμειξης ιδιωτικών και δημόσιων συμφερόντων σε πρωτοφανή βαθμό.

Η δικαιολογία για αυτή την προσέγγιση είναι ότι η προώθηση των επιχειρηματικών συμφερόντων των ΗΠΑ μπορεί να εξυπηρετήσει και τα συμφέροντα της εθνικής τους ασφάλειας. Η Αμερικανική Εταιρεία Χρηματοδότησης της Διεθνούς Ανάπτυξης, για παράδειγμα, δήλωσε ότι η προτεινόμενη συμφωνία για τη Lukoil «θα […] ενίσχυε την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, θα προωθούσε την εξωτερική πολιτική τους και θα μείωνε τις τιμές της ενέργειας για τους απλούς Αμερικανούς». Οι χώρες που κάνουν όσα θέλει ο Τραμπ εξασφαλίζουν επικερδείς επιχειρηματικές συμφωνίες. Όσες δεν συμμορφώνονται αντιμετωπίζουν υψηλότερους δασμούς.

Ο Τραμπ εφαρμόζει τη δική του εκδοχή της «διπλωματίας του δολαρίου», όρου που επινοήθηκε κατά τη διακυβέρνηση ενός παλαιότερου Ρεπουμπλικανού προέδρου, με φιλοεπιχειρηματικό προσανατολισμό, του Γουίλιαμ Χάουαρντ Ταφτ. Πριν από περισσότερο από έναν αιώνα, ο Ταφτ υποστήριζε ότι θα «αντικαθιστούσε τις σφαίρες με δολάρια» για την προώθηση των αμερικανικών συμφερόντων. Το πρόβλημα είναι ότι υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις πως η «διπλωματία του δολαρίου» λειτουργεί.

Κατά την πρώτη του θητεία, ο Τραμπ ήλπιζε να δελεάσει τον Κιμ Γιονγκ Ουν της Βόρειας Κορέας ώστε να εγκαταλείψει τα πυρηνικά του όπλα, με αντάλλαγμα τις δυτικές επενδύσεις. «Ο Κιμ Γιονγκ Ουν κατανοεί τις απίστευτες οικονομικές δυνατότητες που διαθέτει αυτή η χώρα», δήλωσε ο πρόεδρος. «Βρίσκεται ανάμεσα στη Ρωσία και την Κίνα από τη μία πλευρά και τη Νότια Κορέα από την άλλη. Και είναι όλη παραθαλάσσια περιοχή. Είναι μια εξαιρετική τοποθεσία». Ο Λευκός Οίκος παρήγαγε μάλιστα ένα καλοδουλεμένο προπαγανδιστικό βίντεο, το οποίο παρουσίαζε το λαμπρό μέλλον που θα είχε η Βόρεια Κορέα, εάν ο Κιμ συνεργαζόταν με τον Τραμπ.

Η πρόταση δεν απέδωσε. Ο Κιμ αρνήθηκε να εγκαταλείψει τα πυρηνικά του όπλα. Σήμερα, σύμφωνα με τον Τραμπ, διαθέτει «57 πολύ ισχυρά πυρηνικά όπλα». Αντί να συνεργαστεί με την Ουάσιγκτον, ο Κιμ στηρίζει τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία με αντάλλαγμα ρωσική στρατιωτική τεχνολογία. Μέχρι στιγμής, ο Κιμ δεν έχει δείξει δημοσίως κανένα ενδιαφέρον για τις προσπάθειες του Τραμπ να τον δελεάσει να συμμετάσχει σε μια ακόμη σύνοδο κορυφής φέτος.

Απτόητος από την αποτυχία της διπλωματίας του με τη Βόρεια Κορέα, ο Τραμπ έκανε το 2025 μια παρόμοια πρόταση στη Χαμάς: να αφοπλιστεί με αντάλλαγμα παραθαλάσσια διαμερίσματα πολυτελείας. Ο Λευκός Οίκος δημοσίευσε ένα ακόμη βίντεο, το οποίο παρουσίαζε μια μελλοντική Λωρίδα της Γάζας γεμάτη θέρετρα και ουρανοξύστες, μεταξύ των οποίων και ένα ξενοδοχείο με χρυσές διακοσμήσεις και την ονομασία «Trump Gaza». Στόχος ήταν να μετατραπεί ο κατεστραμμένος θύλακας στη «Ριβιέρα της Μέσης Ανατολής».

Όπως ήταν αναμενόμενο, η Χαμάς δεν ενδιαφέρεται. Η φανατική τρομοκρατική οργάνωση δεν έχει εγκαταλείψει τα όπλα της. Η Λωρίδα της Γάζας παραμένει μια ερειπωμένη περιοχή, ισοπεδωμένη από τους βομβαρδισμούς.

Τον φετινό Ιούνιο, ο Τραμπ επανήλθε με μια νέα πρόταση, αυτή τη φορά προς το Ιράν. Παρουσίασε μια συμφωνία που θα προσέφερε στο Ιράν ελάφρυνση κυρώσεων αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, καθώς και ένα ταμείο ανασυγκρότησης ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Το μόνο που έπρεπε να κάνει το Ιράν ως αντάλλαγμα ήταν να ανοίξει το Στενό του Ορμούζ και να διαπραγματευτεί το μέλλον του πυρηνικού του προγράμματος. Φαινομενικά, επρόκειτο για μια εξαιρετικά συμφέρουσα συμφωνία για το Ιράν. Ωστόσο, οι σκληροπυρηνικοί κύκλοι των Φρουρών της Επανάστασης την υπονόμευσαν, επιτιθέμενοι σε δεξαμενόπλοια στα στενά. Ο πόλεμος συνεχίζεται, χωρίς να διαφαίνεται τέλος.

Θα περίμενε κανείς ότι ο Τραμπ, ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ θα είχαν πλέον καταλάβει πως οι δικτάτορες δεν ενδιαφέρονται πρωτίστως για την οικονομική ανάπτυξη. Ενώ ο Τραμπ και οι συνεργάτες του έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στην απόκτηση χρημάτων, οι ηγέτες της Βόρειας Κορέας, της Χαμάς, του Ιράν και της Ρωσίας έχουν αφιερώσει τη δική τους στην απόκτηση και διατήρηση της εξουσίας. Φοβούνται ότι οι παραχωρήσεις προς την Ουάσιγκτον θα υπονόμευαν τον ασφυκτικό έλεγχό τους πάνω στην εξουσία. Βεβαίως, οι λαοί τους υποφέρουν όσο παραμένουν σε ισχύ οι δυτικές κυρώσεις. Αλλά τι τους νοιάζει τους δικτάτορες; Οι ίδιοι τα πάνε μια χαρά.

Η ειρωνεία είναι ότι, ενώ ο Τραμπ αποτυγχάνει με τη δική του «διπλωματία του δολαρίου», άλλες χώρες τον βλέπουν ως στόχο για τη δική τους «διπλωματία του ρουβλίου» ή του «ριάλ» και ανακαλύπτουν και αυτές τα σοβαρά όρια αυτής της προσέγγισης.

Ο Πούτιν προφανώς ελπίζει να δελεάσει τον Κούσνερ και τον Γουίτκοφ με αναπτυξιακές συμφωνίες, ώστε να εξασφαλίσει την άρση των αμερικανικών κυρώσεων. Σημείωσε κάποια πρόοδο όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εισάγουν ντίζελ από τη Ρωσία. Ωστόσο, οι περισσότερες κυρώσεις εξακολουθούν να ισχύουν, ενώ το Κογκρέσο ενέκρινε πρόσφατα νομοθεσία για την ενίσχυσή τους.

Οι Σαουδάραβες και οι Εμιρατινοί έχουν επενδύσει τόσο μεγάλα ποσά σε επιχειρηματικά σχέδια που συνδέονται με την οικογένεια Τραμπ, σε μεγάλο βαθμό επειδή ελπίζουν να αγοράσουν επιρροή.

Ο Τραμπ συμφώνησε πράγματι να επιτρέψει την πώληση τσιπ τεχνητής νοημοσύνης στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και πυρηνικής ενεργειακής τεχνολογίας στη Σαουδική Αραβία, δύο σχέδια που η κυβέρνηση Μπάιντεν είχε απορρίψει. Ωστόσο, ο Τραμπ παρέσυρε επίσης τις χώρες του Κόλπου σε έναν δαπανηρό πόλεμο με το Ιράν, τον οποίο δεν είχαν ζητήσει. Και όταν οι Χούθι επιτέθηκαν στη Σαουδική Αραβία, ο Τραμπ αρνήθηκε να τη συνδράμει, επειδή δεν θέλει να παγιδευτεί σε έναν ακόμη πόλεμο χωρίς τέλος.

Ακόμη και για τον Τραμπ, ο οποίος μετατρέπει την προεδρία σε ένα κέντρο κερδοφορίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, υπάρχουν σαφή όρια στο τι μπορεί να αγοράσει κανείς με χρήματα.

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.