COP31: Χωρίς αναφορά στην έξοδο από τα ορυκτά καύσιμα το νέο σχέδιο συμφωνίας – Απειλεί με βέτο ο Παναμάς

Οι διαπραγματεύσεις για το κλίμα στην Αττάλεια εισέρχονται στην πιο κρίσιμη φάση τους. Πιθανή η παράταση της συνόδου

COP31: Αφαιρέθηκε η δέσμευση για τα ορυκτά καύσιμα – Στον αέρα οι διαπραγματεύσεις

Οι διαπραγματεύσεις για την κλιματική αλλαγή στην COP31, που πραγματοποιείται στην Αττάλεια της Τουρκίας, εισέρχονται σήμερα, Παρασκευή, στην τελευταία προγραμματισμένη ημέρα τους, με τις διαφωνίες μεταξύ των σχεδόν 200 χωρών να παραμένουν έντονες. Το νέο σχέδιο της τελικής πολιτικής διακήρυξης, το οποίο δημοσιοποιήθηκε την Πέμπτη, έχει προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς αφαιρεί όλες τις αναφορές στη σταδιακή απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί σημαντική αλλαγή σε σχέση με το αρχικό κείμενο της Δευτέρας, το οποίο περιλάμβανε ακόμη και έκκληση για επιτάχυνση της διαδικασίας απεξάρτησης από τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Στη νέα εκδοχή, οι συγκεκριμένες διατυπώσεις έχουν εξαφανιστεί, ενώ παράλληλα έχουν αποδυναμωθεί οι προτάσεις για την ηλεκτροδότηση και τη χρηματοδότηση των αναπτυσσόμενων χωρών.

Σύμφωνα με το Reuters, η αναθεωρημένη πρόταση δεν αναμένεται να είναι η τελική, καθώς οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται με στόχο να επιτευχθεί συναίνεση πριν από την ολοκλήρωση της διάσκεψης.
Ο Παναμάς απειλεί να μπλοκάρει τη συμφωνία
Νέα διάσταση στις διαπραγματεύσεις προσθέτει η στάση του Παναμά, ο οποίος προειδοποίησε ότι θα εμποδίσει την υιοθέτηση οποιασδήποτε συμφωνίας δεν θα καλύπτει τις απαιτήσεις του.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος της χώρας, Χουάν Κάρλος Ναβάρο, απέστειλε επιστολή προς τις ηγεσίες της διάσκεψης από την Τουρκία και την Αυστραλία, ζητώντας συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.

Μεταξύ των αιτημάτων του Παναμά περιλαμβάνονται η επιβολή ορίου στην παραγωγή πετρελαίου, η λήψη μέτρων για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου, η προστασία της βιοποικιλότητας και η εξασφάλιση χρηματοδότησης για τις χώρες που πλήττονται περισσότερο από την κλιματική αλλαγή.

Η απειλή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι αποφάσεις στις διασκέψεις COP λαμβάνονται με συναίνεση. Αυτό σημαίνει ότι η αντίθεση ακόμη και μίας χώρας μπορεί να εμποδίσει την υιοθέτηση του τελικού κειμένου.

Όπως μεταδίδει ο Guardian, η παρέμβαση του Παναμά ενδέχεται να περιπλέξει ακόμη περισσότερο τις προσπάθειες για την επίτευξη συμφωνίας την τελευταία στιγμή. 

Εκτός σχεδίου και ο στόχος των 120 δισ. δολαρίων για τις φτωχότερες χώρες
Οι αλλαγές στο κείμενο δεν περιορίζονται στα ορυκτά καύσιμα. Από τη νέα εκδοχή αφαιρέθηκε επίσης η πρόταση για την παροχή 120 δισ. δολαρίων ετησίως έως το 2035, με σκοπό τη χρηματοδότηση μέτρων προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Η εξέλιξη αυτή προκαλεί πρόσθετη ανησυχία, καθώς οι χώρες με τη μικρότερη συμβολή στις παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου είναι συχνά εκείνες που αντιμετωπίζουν τις σοβαρότερες συνέπειες από ακραία καιρικά φαινόμενα, πλημμύρες, ξηρασίες και άνοδο της στάθμης των θαλασσών.

Παράλληλα, οι διαπραγματευτές δεν έχουν καταφέρει να καταλήξουν σε συγκεκριμένη πρόοδο για την εφαρμογή της δέσμευσης των ανεπτυγμένων χωρών να κινητοποιούν 300 δισ. δολάρια ετησίως έως το 2035 για τη στήριξη των αναπτυσσόμενων οικονομιών.

Το ζήτημα της χρηματοδότησης αποτελεί μία από τις βασικές πηγές αντιπαράθεσης μεταξύ πλούσιων και φτωχότερων κρατών, καθώς οι τελευταίες ζητούν σαφέστερες εγγυήσεις για το ύψος, την προέλευση και την πρόσβαση στα διαθέσιμα κεφάλαια. 

Ο στόχος για την ηλεκτρική ενέργεια και το όριο του 1,5°C
Ένα από τα σημεία που διατηρούνται στο νέο σχέδιο αφορά την αύξηση του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στην παγκόσμια τελική κατανάλωση ενέργειας στο 35% έως το 2035, από περίπου 23% σήμερα.

Ωστόσο, η αρχική πρόταση έχει αποδυναμωθεί. Αντί να αποτελεί συγκεκριμένο στόχο, η αύξηση αυτή παρουσιάζεται πλέον ως επιλογή στο πλαίσιο μιας ευρύτερης δέσμης μέτρων, ενώ δεν συνοδεύεται από ρητή απαίτηση η πρόσθετη ηλεκτρική ενέργεια να προέρχεται αποκλειστικά από ανανεώσιμες πηγές.

Η πρόταση είχε κατατεθεί από την Τουρκία, αλλά μέχρι την Πέμπτη περίπου 75 χώρες είχαν εκφράσει την υποστήριξή τους.

Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο του νέου σχεδίου είναι ότι αναγνωρίζει για πρώτη φορά σε κείμενο πολιτικής απόφασης μιας COP πως η παγκόσμια υπερθέρμανση προβλέπεται να ξεπεράσει το όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.

Παράλληλα, επαναβεβαιώνεται ο στόχος της Συμφωνίας του Παρισιού για τον περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας, ενώ αναγνωρίζεται ότι η παγκόσμια μετάβαση προς οικονομίες χαμηλών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και μεγαλύτερης ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή είναι μη αναστρέψιμη.

Το κείμενο ενθαρρύνει επίσης την ανάπτυξη τεχνολογιών απομάκρυνσης διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Η αναφορά αυτή έχει προκαλέσει αντιδράσεις από περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι οποίες προειδοποιούν ότι η υπερβολική έμφαση σε τέτοιες τεχνολογίες μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως επιχείρημα για τη συνέχιση της παραγωγής ορυκτών καυσίμων. 

Η Τουρκία και η Αυστραλία υπερασπίζονται το νέο κείμενο
Από την πλευρά τους, οι δύο χώρες που έχουν αναλάβει την ηγεσία της διάσκεψης, η Τουρκία ως οικοδέσποινα και η Αυστραλία ως επικεφαλής των διαπραγματεύσεων, υπερασπίζονται τις αλλαγές.

Ο πρόεδρος της COP31 και υπουργός Περιβάλλοντος της Τουρκίας, Μουράτ Κουρούμ, υποστήριξε ότι η διαδικασία δεν αποτελεί υποχώρηση, επισημαίνοντας ότι δεν έχει νόημα να επαναλαμβάνονται διαρκώς οι ίδιες συζητήσεις χωρίς να προχωρά η εφαρμογή των δεσμεύσεων που έχουν ήδη αναληφθεί.

Από την πλευρά του, ο Αυστραλός υπουργός Κλίματος και Ενέργειας και επικεφαλής των διαπραγματεύσεων, Κρις Μπόουεν, δήλωσε ότι στόχος είναι να επιτευχθεί η πιο φιλόδοξη συμφωνία που μπορεί να εξασφαλίσει τη συναίνεση όλων των συμμετεχόντων.

Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, ωστόσο, εκφράζουν έντονη δυσαρέσκεια. Ο Μοχάμεντ Αντόου, επικεφαλής του οργανισμού Power Shift Africa, προειδοποίησε ότι εάν το συγκεκριμένο κείμενο παραμείνει ως έχει, η διάσκεψη κινδυνεύει να μην έχει ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις – Ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης
Η διάσκεψη είναι προγραμματισμένο να ολοκληρωθεί σήμερα, Παρασκευή 20 Νοεμβρίου, ωστόσο οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να συνεχιστούν πέρα από το επίσημο χρονοδιάγραμμα.

Η ηγεσία της COP31 είχε προγραμματίσει διαβουλεύσεις σε υπουργικό επίπεδο για τα βασικά πολιτικά ζητήματα, μεταξύ των οποίων η τελική διακήρυξη, η χρηματοδότηση για το κλίμα, η δίκαιη ενεργειακή μετάβαση και τα μέτρα περιορισμού των εκπομπών.

Σε επίσημη ενημέρωσή της προς τις αντιπροσωπείες την Πέμπτη, η προεδρία της διάσκεψης αναγνώρισε ότι απομένουν σημαντικά ζητήματα προς διευθέτηση, καλώντας τις χώρες να καταλήξουν σε συμβιβασμούς.

Η εμπειρία των προηγούμενων ετών δείχνει ότι οι διασκέψεις του ΟΗΕ για το κλίμα συχνά παρατείνονται, καθώς η επίτευξη ομοφωνίας μεταξύ σχεδόν 200 κρατών αποδεικνύεται ιδιαίτερα δύσκολη.

Το βασικό ερώτημα στην Αττάλεια είναι πλέον εάν οι κυβερνήσεις θα καταφέρουν να καταλήξουν σε μια κοινά αποδεκτή συμφωνία που θα διατηρεί συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την ενεργειακή μετάβαση και τη χρηματοδότηση των ευάλωτων χωρών ή εάν η COP31 θα ολοκληρωθεί με ένα κείμενο σημαντικά υποδεέστερο των αρχικών προσδοκιών. 

Πηγή: skai.gr
1 0 Bookmark

Απόρρητο