Το μήνυμα ότι η επόμενη ημέρα στο Στενό του Ορμούζ δεν θα μοιάζει με την προπολεμική πραγματικότητα έστειλε η Τεχεράνη, με τον πρόεδρο της ιρανικής Βουλής και επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, να ξεκαθαρίζει ότι το μέλλον της κρίσιμης θαλάσσιας διόδου θα καθοριστεί βάσει ενός επταμερούς πλαισίου που έχει προτείνει το Ιράν.
Σε συνέντευξή του στο Al Jazeera, ο Γκαλιμπάφ υποστήριξε ότι το Ορμούζ δεν πρόκειται να επιστρέψουν στο καθεστώς που ίσχυε πριν από τον πόλεμο, προσθέτοντας ότι η προτεραιότητα της χώρας του είναι η ειρήνη, εφόσον γίνουν αποδεκτοί οι όροι της.
«Δεν θέλουμε να συνεχιστεί ο πόλεμος», ήταν το μήνυμα του Ιρανού αξιωματούχου, ο οποίος ωστόσο συνέδεσε την προοπτική συμφωνίας με την αποδοχή των απαιτήσεων της Τεχεράνης.
Οι επτά όροι και το νέο καθεστώς στο Ορμούζ
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Γκαλιμπάφ, το μέλλον του Στενού θα αποφασιστεί στο πλαίσιο των επτά σημείων που έχει καταθέσει η ιρανική πλευρά.
Ο ίδιος δεν παρουσίασε αναλυτικά τους επτά όρους στη συγκεκριμένη συνέντευξη. Ωστόσο, από τις δημόσιες τοποθετήσεις άλλων Ιρανών αξιωματούχων προκύπτει ότι η Τεχεράνη ζητά τον τερματισμό του πολέμου, την άρση των αμερικανικών κυρώσεων, τον τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών και την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
Παράλληλα, διεκδικεί να αναγνωριστεί ένας νέος τρόπος διαχείρισης της ναυσιπλοΐας στα Στενά, με συγκεκριμένη θαλάσσια διαδρομή που έχει συμφωνηθεί με το Ομάν και με συντονισμό των πλοίων με τις ιρανικές αρχές.
Η τελευταία αυτή απαίτηση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς δεν αφορά μόνο την επαναλειτουργία μιας θαλάσσιας οδού που έχει διαταραχθεί από τον πόλεμο, αλλά και τους όρους υπό τους οποίους θα πραγματοποιείται στο εξής η διεθνής εμπορική ναυσιπλοΐα.
Το Al Jazeera έχει επισημάνει ότι οι απαιτήσεις της Τεχεράνης περιλαμβάνουν την αναγνώριση της νέας διαδρομής που έχει συμφωνηθεί με το Ομάν, καθώς και την εγκατάλειψη των υπόλοιπων διαδρομών. Πρόκειται για μια διεκδίκηση που αφορά ουσιαστικά τον τρόπο ελέγχου και εποπτείας της στρατηγικής θαλάσσιας διόδου.
Η πρόταση των δύο ημερών και το αμερικανικό αδιέξοδο
Η νέα τοποθέτηση του Γκαλιμπάφ έρχεται ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη διπλωματική προσπάθεια, με τη μεσολάβηση κυρίως του Κατάρ, για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Η ιρανική πλευρά έχει παρουσιάσει ένα σχέδιο που αρχικά προέβλεπε την εφαρμογή των όρων μέσα σε επτά ημέρες, αλλά στη συνέχεια συμπτύχθηκε σε ένα χρονοδιάγραμμα δύο ημερών.
Σύμφωνα με όσα έχει εξηγήσει ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, την πρώτη ημέρα οι ΗΠΑ θα πρέπει να προχωρήσουν στην εφαρμογή των συμφωνημένων μέτρων και τη δεύτερη ημέρα θα μπορούσε να αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα.
Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι η πρότασή της αποτελεί πρακτικό δρόμο για τον τερματισμό της σύγκρουσης και την αποκατάσταση της ασφάλειας στον Περσικό Κόλπο. Η Ουάσιγκτον, ωστόσο, δεν έχει αποδεχθεί το σύνολο των ιρανικών απαιτήσεων.
Μάλιστα, ο Ιρανός αξιωματούχος Μοχσέν Ρεζαΐ δήλωσε ότι η χώρα του εξακολουθεί να περιμένει σαφή και συγκεκριμένη απάντηση από τις ΗΠΑ στους επτά όρους της. Απέρριψε επίσης τα σενάρια περί νέου γύρου διαπραγματεύσεων, υποστηρίζοντας ότι δεν βρίσκονται σε εξέλιξη επίσημες συνομιλίες.
Νέα περιστατικά με πλοία στα Στενά
Την ίδια ώρα, η κατάσταση στη θαλάσσια περιοχή παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.
Οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν ότι τουλάχιστον τρία πλοία τυλίχθηκαν στις φλόγες την Τρίτη, αφού προσέκρουσαν σε ναυτικές νάρκες ενώ κινούνταν σε διαδρομή που η Τεχεράνη χαρακτηρίζει μη εξουσιοδοτημένη.
Η βρετανική υπηρεσία UK Maritime Trade Operations (UKMTO) ανέφερε περιστατικά με δύο δεξαμενόπλοια στην περιοχή, εκ των οποίων το ένα φέρεται να επλήγη από άγνωστο βλήμα βορειοανατολικά του χωριού Λίμα, στις ακτές του Ομάν.
Σύμφωνα με το Al Jazeera, εταιρείες παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας κατέγραψαν τουλάχιστον 37 επιθέσεις σε πλοία μέσα στον Νοέμβριο, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό από την έναρξη του πολέμου.
Τα περιστατικά αυτά ενισχύουν την αβεβαιότητα για την ασφάλεια της εμπορικής ναυσιπλοΐας, ακόμη και στην περίπτωση που επιτευχθεί διπλωματική συμφωνία.
Μια κρίσιμη θαλάσσια αρτηρία για την παγκόσμια οικονομία
Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές διόδους παγκοσμίως. Πριν από τον πόλεμο, μέσω αυτών διακινούνταν περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η παρατεταμένη διαταραχή της ναυσιπλοΐας έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στις ενεργειακές αγορές, στις εξαγωγές των χωρών του Κόλπου και στο κόστος των θαλάσσιων μεταφορών.
Το βασικό ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πότε θα αποκατασταθεί η διέλευση των πλοίων, αλλά και με ποιους κανόνες θα λειτουργεί η περιοχή μετά τον πόλεμο.
Η δήλωση Γκαλιμπάφ δείχνει ότι η ιρανική πλευρά επιδιώκει να μετατρέψει τη θέση που απέκτησε κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης σε διαπραγματευτικό πλεονέκτημα για τη μελλοντική διαχείριση του Ορμούζ.
Παραμένει, ωστόσο, ανοιχτό το εάν οι ΗΠΑ και οι υπόλοιπες χώρες που εξαρτώνται από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό θα αποδεχθούν ένα τέτοιο πλαίσιο.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
