Ένας ολόκληρος «κόσμος»: Ανακαλύφθηκε νέος υποψήφιος νάνος πλανήτης πέρα από τον Πλούτωνα - Δείτε βίντεο

Αστρονόμοι εντόπισαν έναν νέο υποψήφιο νάνο πλανήτη στο ηλιακό μας σύστημα, πέρα από την τροχιά του Πλούτωνα, στον οποίο έδωσαν την προσωρινή ονομασία ED138.

Εάν οι μελλοντικές παρατηρήσεις επιβεβαιώσουν την ανακάλυψη, το ED138 θα προστεθεί στην ομάδα των πέντε νάνων πλανητών που είναι επίσημα αναγνωρισμένοι από τη Διεθνή Αστρονομική Ένωση (IAU): τη Δήμητρα (Ceres), τον Πλούτωνα, τη Χαουμέια (Haumea), τον Μακεμάκε (Makemake) και την Έριδα (Eris).

Η ανακάλυψη από το Παρατηρητήριο Vera C. Rubin

Το εύρημα είναι αποτέλεσμα εντοπισμών που έγιναν από το Παρατηρητήριο Vera C. Rubin, ένα νέο τηλεσκόπιο που βρίσκεται στην κορυφή ενός βουνού ύψους 2.682 μέτρων στη Χιλή και στεγάζει τη μεγαλύτερη ψηφιακή κάμερα στον κόσμο. Το τηλεσκόπιο ξεκίνησε τη λειτουργία του το 2025 και έχει τη δυνατότητα να φωτογραφίζει ολόκληρο τον ουρανό κάθε τρεις ημέρες.

Ο Μάθιου Χόλμαν (Matthew Holman), ανώτερος αστροφυσικός στο Smithsonian και λέκτορας αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο Harvard, έτρεξε ένα λογισμικό που ανέπτυξε για να σκανάρει τα δεδομένα που συνέλεξε το Rubin νωρίτερα το 2026, αναλύοντας δισεκατομμύρια εντοπισμούς κινούμενων αντικειμένων. Όταν εμφανίστηκε το ED138, ο Χόλμαν δήλωσε ότι η πρώτη του αντίδραση ήταν «ενθουσιώδης δυσπιστία» και αμέσως έλεγξε για τυχόν λάθος του προγράμματος.

Για να επιβεβαιώσει την παρατήρηση, ο Χόλμαν συνεργάστηκε με τον συνάδελφό του Μάριο Γιούριτς (Mario Jurić), επικεφαλής επιστήμονα του Ηλιακού Συστήματος στο Rubin και καθηγητή αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον. Ο Γιούριτς αναζήτησε περισσότερες καταγραφές του ED138 στον κατάλογο του Rubin και βρήκε 20 πρόσθετες παρατηρήσεις που χρονολογούνται από τον Μάρτιο του 2026. Τελικά, χρησιμοποιώντας και άλλες πηγές, οι ερευνητές μπόρεσαν να χαρτογραφήσουν την τροχιά του αντικειμένου σε βάθος δεκαετίας.

Ωστόσο, ο Χόλμαν προειδοποιεί ότι το ED138 δεν είναι ακόμη επίσημα νάνος πλανήτης, σημειώνοντας πως παραμένει υποψήφιος μέχρι να διαπιστωθεί το ακριβές φυσικό του μέγεθος, διαδικασία που θα διαρκέσει μερικούς μήνες.

Τα χαρακτηριστικά του ED138

Η διάμετρος του ED138 υπολογίζεται μεταξύ 600 και 1.500 χιλιομέτρων, γεγονός που το καθιστά μεγαλύτερο από τον μικρότερο αναγνωρισμένο νάνο πλανήτη, τη Δήμητρα.

Αυτή τη στιγμή περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο σε απόσταση περίπου 46 αστρονομικών μονάδων (AU), με κάθε μονάδα να αντιπροσωπεύει τη μέση απόσταση Γης-Ηλίου. Αυτό σημαίνει ότι βρίσκεται πιο μακριά από τον Πλούτωνα και κατατάσσεται στα μεταποσειδώνια αντικείμενα (TNOs).

Στον νυχτερινό ουρανό, το ED138 δεν είναι ορατό με γυμνό μάτι, αλλά είναι αρκετά φωτεινό ώστε να μπορούν να το δουν έμπειροι ερασιτέχνες αστρονόμοι αν γνωρίζουν πού ακριβώς να κοιτάξουν.

Γιατί άργησε να ανακαλυφθεί

Ένας από τους λόγους που οι επιστήμονες δεν το είχαν ανακαλύψει νωρίτερα είναι ότι βρίσκεται στο νότιο ημισφαίριο, καθιστώντας πολύ δύσκολη την παρατήρησή του από το βόρειο ημισφαίριο. Αυτό αποκλείει ολόκληρες σειρές τηλεσκοπίων, καθώς δεν υπάρχουν τόσο πολλά τηλεσκόπια που να ερευνούν τον ουρανό στο νότιο ημισφαίριο.

Ένας άλλος παράγοντας είναι ότι βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με τον γαλαξία μας. Τα τελευταία 20 χρόνια, το αντικείμενο διέσχιζε τον Γαλαξία (Milky Way) από τη δική μας οπτική γωνία. Οι επιστήμονες συνήθως δεν ψάχνουν για κινούμενα αντικείμενα μέσα στον Γαλαξία, επειδή υπάρχουν τόσα πολλά αστέρια που ο εντοπισμός τους είναι εξαιρετικά δύσκολος.

Η Μέγκαν Σουάμπ (Megan Schwamb), ερευνήτρια αστροφυσικής στο Πανεπιστήμιο Queen’s του Μπέλφαστ, εξέφρασε την έκπληξή της για τον τόσο πρώιμο εντοπισμό του αντικειμένου κατά τις δοκιμαστικές παρατηρήσεις του τηλεσκοπίου, τονίζοντας πως αυτό δείχνει πώς το Rubin θα μεταμορφώσει την εικόνα μας για το ηλιακό σύστημα τη νέα δεκαετία.

Τι ορίζει έναν νάνο πλανήτη και τα επόμενα βήματα

Το 2006, η Διεθνής Αστρονομική Ένωση υιοθέτησε έναν νέο ορισμό για τους πλανήτες: ένα σώμα που περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο, είναι σχεδόν σφαιρικό και είναι αρκετά μεγάλο ώστε να έχει «καθαρίσει» την τροχιά του από άλλα παρόμοια αντικείμενα. Η απόφαση αυτή υποβάθμισε τον Πλούτωνα σε νάνο πλανήτη, καθορίζοντας τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος σε οκτώ.

Εάν το ED138 επιβεβαιωθεί ως νέος νάνος πλανήτης, οι αστρονόμοι θα του δώσουν πρώτα έναν μόνιμο αριθμό και στη συνέχεια ένα επίσημο όνομα, μια διαδικασία που ενδέχεται να πάρει χρόνο.

Η Μισέλ Μπάνιστερ (Michele Bannister), αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Κάντερμπουρι στη Νέα Ζηλανδία, σημείωσε ότι το μέγεθος του αντικειμένου βρίσκεται ακριβώς στο όριο όπου μπορούμε να αρχίσουμε να το αντιμετωπίζουμε ως έναν ολόκληρο «κόσμο».

Η ίδια πρόσθεσε ότι, αν στείλουμε ποτέ ένα διαστημόπλοιο εκεί, ίσως ανακαλύψουμε ότι διαθέτει παγετώνες αζώτου όπως ο Πλούτωνας. Προς το παρόν, το μόνο βέβαιο είναι ότι πρόκειται για ένα μεγάλο ουράνιο σώμα, ενώ τα υπόλοιπα φυσικά του χαρακτηριστικά παραμένουν αντικείμενο εικασιών.

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.