Κοτόπουλα δύο κιλών σε μόλις 33 ημέρες: Η Δανία ζητά να απαγορευτεί η εκτροφή τους στην ΕΕ

Του Αντώνη Ζήβα

Η Δανία επιχειρεί να ανοίξει ένα μεγάλο μέτωπο απέναντι στη βιομηχανία μαζικής παραγωγής κρέατος, ζητώντας την απαγόρευση των λεγόμενων «κοτόπουλων-εξπρές» (turbo chickens), μιας ιδιαίτερα διαδεδομένης φυλής που εκτρέφεται ώστε να φτάνει σε βάρος σφαγής μέσα σε ελάχιστες εβδομάδες.

Αφορμή για την αναζωπύρωση της συζήτησης αποτέλεσε τηλεοπτική έρευνα του δανέζικου δικτύου TV 2, η οποία χρησιμοποίησε υλικό από κρυφές κάμερες σε πτηνοτροφική μονάδα στη βόρεια Γιουτλάνδη.

Denmark pushes for EU ban on ‘turbo chickens’ as secret footage causes outrage Its cruel and barbaric I once bought one of these birds thinking I could save her by restricting her diet But in a matter of days she ballooned in size and could barely walk let alone breathe https://t.co/kuJcZPM9OT

— GO GREEN (@ECOWARRIORSS) November 3, 2026

Οι εικόνες που μεταδόθηκαν προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις, καθώς κατέγραψαν κοτόπουλα με σοβαρές δυσκολίες στην κίνηση, πτηνά που δεν μπορούσαν να σταθούν στα πόδια τους, αλλά και πρακτικές εκτροφής που φέρονται να παραβιάζουν την ισχύουσα νομοθεσία για την ευζωία των ζώων.

Η υπόθεση έφερε στο προσκήνιο όχι μόνο τις συνθήκες λειτουργίας μιας συγκεκριμένης μονάδας, αλλά και το ευρύτερο μοντέλο παραγωγής που κυριαρχεί στην ευρωπαϊκή αγορά: την εκτροφή πτηνών με γενετικά χαρακτηριστικά τα οποία επιτρέπουν την εξαιρετικά γρήγορη ανάπτυξη, μειώνοντας τον χρόνο και το κόστος μέχρι τη σφαγή.

Ross 308: Από 50 γραμμάρια σε δύο κιλά μέσα σε μόλις 33 ημέρες

Η φυλή Ross 308, γνωστή και ως «κοτόπουλο-τούρμπο», είναι μία από τις πλέον διαδεδομένες στη δανέζικη πτηνοτροφία. Τα συγκεκριμένα πτηνά ξεκινούν τη ζωή τους με βάρος περίπου 50 γραμμαρίων και μπορούν να φτάσουν τα δύο κιλά σε μόλις 33 ημέρες.

Αντίθετα, άλλες φυλές βραδύτερης ανάπτυξης χρειάζονται περίπου 46 έως 63 ημέρες για να φτάσουν στο ίδιο βάρος.

Η διαφορά αυτή αποτελεί ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα για τη βιομηχανία, καθώς επιτρέπει την παραγωγή μεγαλύτερων ποσοτήτων κρέατος σε μικρότερο χρονικό διάστημα, με χαμηλότερο κόστος ανά κιλό.

Ωστόσο, η ταχύτητα ανάπτυξης έχει σοβαρές επιπτώσεις στη φυσική κατάσταση των ζώων. Το σώμα τους αυξάνει το βάρος του με ρυθμούς που δεν συμβαδίζουν πάντα με την ανάπτυξη του σκελετού και των μυών τους.

Το αποτέλεσμα είναι να εμφανίζουν προβλήματα στα πόδια, στις αρθρώσεις και στη λειτουργία των οργάνων τους, ενώ αρκετά δυσκολεύονται να κινηθούν καθώς μεγαλώνουν.

Η αδυναμία μετακίνησης δεν αποτελεί απλώς ένα ζήτημα άνεσης. Μπορεί να εμποδίσει τα πτηνά να προσεγγίσουν την τροφή και το νερό, ενώ η παρατεταμένη παραμονή τους στο δάπεδο αυξάνει τον κίνδυνο τραυματισμών και άλλων προβλημάτων υγείας.

Οι κρυφές κάμερες και οι τρεις ώρες σκοταδιού αντί για έξι

Το υλικό της έρευνας του TV 2 αποκαλύπτει μια πρακτική που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία: στην πτηνοτροφική μονάδα, τα κοτόπουλα είχαν στη διάθεσή τους μόλις τρεις ώρες σκοταδιού ημερησίως, ενώ η δανέζικη νομοθεσία προβλέπει τουλάχιστον έξι ώρες.

Η πρακτική αυτή δεν ήταν τυχαία. Τα κοτόπουλα δεν τρώνε όταν βρίσκονται στο σκοτάδι.

Επομένως, όσο περισσότερο παραμένουν εκτεθειμένα στο φως, τόσο περισσότερο χρόνο έχουν στη διάθεσή τους για να καταναλώνουν τροφή και να αυξάνουν το βάρος τους. Με αυτόν τον τρόπο, η επιχείρηση επιδιώκει να επιταχύνει την ανάπτυξή τους και να αυξήσει το βάρος τους μέχρι τη σφαγή.

Σύμφωνα με την έρευνα, ο παραγωγός Κρίστιαν Τβέργκααρντ παραδέχθηκε σε συνομιλία με δημοσιογράφο που εργαζόταν undercover ότι η μείωση των ωρών σκοταδιού αποσκοπούσε ακριβώς στην αύξηση της κατανάλωσης τροφής.

Οι εικόνες που καταγράφηκαν είναι ιδιαίτερα σκληρές. Πτηνά εμφανίζονται πεσμένα ανάσκελα, με τα πόδια τους να κινούνται στον αέρα, χωρίς να μπορούν να σηκωθούν.

Άλλα έχουν χάσει μέρος του φτερώματός τους, καθώς δέχονται επιθέσεις από τα υπόλοιπα κοτόπουλα, χωρίς να έχουν τη δυνατότητα να απομακρυνθούν.

Η οργάνωση προστασίας των ζώων Dyrenes Beskyttelse ανακοίνωσε στις 29 Οκτωβρίου ότι κατέθεσε μήνυση σε βάρος του συγκεκριμένου παραγωγού, εκτιμώντας ότι οι αποκαλύψεις τεκμηριώνουν πολλαπλές παραβιάσεις της νομοθεσίας περί ευζωίας των ζώων.

Στην ανακοίνωσή της αναφέρει ότι καταγράφηκαν ακόμη και ζωντανά κοτόπουλα που παρέμεναν πεσμένα ανάσκελα, χωρίς να τους παρέχεται βοήθεια, ενώ η κατάστασή τους επιδεινωνόταν.

Η οργάνωση υποστηρίζει ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις ώρες φωτισμού, αλλά συνδέεται με ένα ευρύτερο σύστημα εντατικής εκτροφής, στο οποίο ο μεγάλος αριθμός ζώων και η περιορισμένη δυνατότητα φροντίδας δυσχεραίνουν την αντιμετώπιση ασθενειών και τραυματισμών. 

Ο ίδιος ο παραγωγός, απαντώντας στο TV 2, παραδέχθηκε ότι έγιναν λανθασμένες επιλογές, χωρίς ωστόσο να αποδεχθεί συνολικά τις κατηγορίες περί κακομεταχείρισης.

Δήλωσε ότι έχει ήδη προχωρήσει σε αλλαγές στο πρόγραμμα φωτισμού, στις διαδικασίες λειτουργίας της μονάδας και στην οργάνωση των βαρδιών του προσωπικού.

Πολιτική συναίνεση στη Δανία για την απαγόρευση

Οι αποκαλύψεις επιτάχυναν τις πολιτικές εξελίξεις στη Δανία, όπου διαμορφώνεται πλέον ευρεία κοινοβουλευτική υποστήριξη για την απαγόρευση της εκτροφής των ταχύτατα αναπτυσσόμενων κοτόπουλων.

Ο υπουργός Φύσης και Ευζωίας των Ζώων, Κρίστιαν Ράμπιεργκ Μάντσεν, δήλωσε ότι η κυβέρνηση θα εργαστεί για την επιβολή εθνικής απαγόρευσης, αλλά και για την προώθηση αντίστοιχης ρύθμισης σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι απαιτείται προηγουμένως να εξεταστούν οι νομικές και οικονομικές παράμετροι μιας τέτοιας απόφασης, ενώ προέτρεψε τους καταναλωτές να αποφεύγουν την αγορά των συγκεκριμένων κοτόπουλων.

Η πολιτική δυναμική είναι αξιοσημείωτη. Σύμφωνα με το δανέζικο πρακτορείο Ritzau και το The Local, υπέρ της απαγόρευσης έχουν τοποθετηθεί αρκετά κόμματα από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους, μεταξύ των οποίων η Κόκκινη-Πράσινη Συμμαχία, το Σοσιαλιστικό Λαϊκό Κόμμα, οι Φιλελεύθεροι, η Φιλελεύθερη Συμμαχία και οι Συντηρητικοί.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η μεταστροφή των Μετριοπαθών, οι οποίοι το 2024 είχαν καταψηφίσει ανάλογη πρόταση, αλλά πλέον υποστηρίζουν την ανάγκη απαγόρευσης.

Η συζήτηση αφορά μια βιομηχανία σημαντικού μεγέθους για τη χώρα. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η Berlingske, η Δανία παράγει έως και 70 εκατομμύρια κοτόπουλα ταχείας ανάπτυξης κάθε χρόνο. 

Οι έλεγχοι αποκαλύπτουν ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο μία μονάδα

Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη διάσταση εξαιτίας των στοιχείων των κτηνιατρικών ελέγχων στη Δανία.

Σύμφωνα με στοιχεία της αρμόδιας Κτηνιατρικής και Υπηρεσίας Τροφίμων της χώρας, περίπου μία στις τρεις επιθεωρήσεις σε πτηνοτροφικές μονάδες κατά τη διάρκεια του 2026 είχε ως αποτέλεσμα την επιβολή κυρώσεων.

Παράλληλα, πέντε παραγωγοί έχουν παραπεμφθεί στις αστυνομικές αρχές μέσα στη χρονιά, αριθμός που αποτελεί ρεκόρ για τα διαθέσιμα αρχεία της υπηρεσίας από το 2016.

Σε μία από τις υποθέσεις που εξέτασε το TV 2, οι ελεγκτές εντόπισαν περισσότερα από 100 κοτόπουλα που αδυνατούσαν να σταθούν ή να περπατήσουν, καθώς και περισσότερα από 30 νεκρά πτηνά.

Τα στοιχεία αυτά ενισχύουν τις ανησυχίες ότι οι παραβιάσεις και τα προβλήματα ευζωίας δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά, αλλά ενδέχεται να συνδέονται με ευρύτερες αδυναμίες στην εφαρμογή των κανόνων και στον τρόπο λειτουργίας της εντατικής πτηνοτροφίας. 

Η βιομηχανία προειδοποιεί για τις εισαγωγές από άλλες χώρες

Η προοπτική μιας εθνικής απαγόρευσης έχει προκαλέσει προβληματισμό και στον κλάδο της πτηνοτροφίας, ο οποίος προειδοποιεί ότι μια απόφαση που θα αφορά αποκλειστικά τη δανέζικη παραγωγή ενδέχεται να μην επιφέρει ουσιαστική βελτίωση στις συνθήκες εκτροφής.

Ο επικεφαλής της Danpo, Κλέμεντ Χίνκμπολ Ρίμπεργκααρντ, υποστηρίζει ότι εάν η Δανία απαγορεύσει την παραγωγή των ταχέως αναπτυσσόμενων κοτόπουλων, αλλά εξακολουθήσει να επιτρέπεται η εισαγωγή και πώλησή τους από άλλες χώρες, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι απλώς η μεταφορά της παραγωγής στο εξωτερικό.

Με άλλα λόγια, τα δανέζικα σούπερ μάρκετ και εστιατόρια θα μπορούσαν να συνεχίσουν να διαθέτουν τα ίδια προϊόντα, μόνο που αυτά θα προέρχονταν από πτηνοτροφικές μονάδες άλλων κρατών.

Αυτή είναι και μία από τις βασικές αιτίες για τις οποίες η κυβέρνηση επιδιώκει ευρωπαϊκή λύση, ώστε οι περιορισμοί να μην αφορούν μόνο την εγχώρια παραγωγή.

Η ευρωπαϊκή διάσταση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς, σύμφωνα με την οργάνωση Eurogroup for Animals, περίπου το 95% των κοτόπουλων στην ΕΕ εκτρέφεται σε εντατικά συστήματα παραγωγής, με στόχο τη διάθεση όσο το δυνατόν μεγαλύτερης ποσότητας κρέατος με το χαμηλότερο δυνατό κόστος. 

Το αίτημα για εκτροφή 56 ημερών

Οι οργανώσεις προστασίας των ζώων ζητούν να αλλάξει ριζικά το μοντέλο εκτροφής και να εγκαταλειφθούν οι φυλές που έχουν επιλεγεί γενετικά για την ταχύτατη αύξηση του σωματικού τους βάρους.

Η επικεφαλής της Dyrenes Beskyttelse, Μπρίτα Ρις, χαρακτηρίζει την εκτροφή των συγκεκριμένων πτηνών βαθιά προβληματική και υποστηρίζει ότι οι συνθήκες που δημιουργούνται συνιστούν συστηματική κακομεταχείριση.

Η οργάνωση ζητά να καθιερωθεί ως πρότυπο η ανάπτυξη των κοτόπουλων σε χρονικό διάστημα αντίστοιχο με εκείνο των βιολογικών εκτροφών, δηλαδή περίπου 56 ημέρες, αντί των 33 ημερών που απαιτούνται για τη φυλή Ross 308.

Αντίστοιχα, η επικεφαλής της Eurogroup for Animals, Ράινεκε Χάμελερς, υποστηρίζει ότι τα συγκεκριμένα πτηνά είναι εκ φύσεως επιρρεπή σε προβλήματα και ότι η ταχύτητα ανάπτυξής τους μπορεί να οδηγήσει σε τέτοια σωματική επιβάρυνση ώστε να δυσκολεύονται ακόμη και να σταθούν στα πόδια τους. 

Το διακύβευμα για την ευρωπαϊκή αγορά

Η πρωτοβουλία της Δανίας ανοίγει μια συζήτηση που ξεπερνά τα όρια της προστασίας των ζώων. Αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο παράγεται το φθηνό κρέας, το κόστος των τροφίμων, τις επιλογές των καταναλωτών και τις υποχρεώσεις της ευρωπαϊκής βιομηχανίας τροφίμων.

Το βασικό ερώτημα είναι εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση θα θελήσει να περιορίσει ένα παραγωγικό μοντέλο που έχει επικρατήσει ακριβώς επειδή επιτρέπει τη διάθεση μεγάλων ποσοτήτων κρέατος σε χαμηλές τιμές ή εάν θα αφήσει την αλλαγή στις επιμέρους πρωτοβουλίες των κρατών-μελών.

Για τη Δανία, η υπόθεση των «κοτόπουλων-εξπρές» μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία μιας ευρύτερης αλλαγής στην κτηνοτροφία. Για την υπόλοιπη Ευρώπη, όμως, το ερώτημα είναι πολύ πιο σύνθετο: πόσο διατεθειμένη είναι να πληρώσει για ένα διαφορετικό μοντέλο παραγωγής και ποιος θα αναλάβει τελικά το κόστος της μετάβασης;
 

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.