Καισάρεια: Ιστορικός ελληνορθόδοξος ναός 190 ετών ανοίγει ξανά σαν μουσείο – Οι Καραμανλίδικες επιγραφές και οι μνήμες της Ρωμιοσύνης

Ο ναός του 1836 λειτουργούσε ως χώρος λατρείας έως την ανταλλαγή πληθυσμών του 1923 και σήμερα αποκαθίσταται ως μουσείο της Ιντζέσου

Τουρκία: Ο 190 ετών ελληνορθόδοξος ναός του Αγίου Ευσταθίου γίνεται μουσείο

Του Αντώνη Ζήβα

Ένα σημαντικό μνημείο της ελληνορθόδοξης παρουσίας στην Καππαδοκία ετοιμάζεται να ανοίξει ξανά τις πόρτες του στο κοινό, αυτή τη φορά ως μουσείο. Πρόκειται για τον ναό του Αγίου Ευσταθίου στην περιοχή Ιντζέσου (İncesu) της επαρχίας Καισάρειας, στην κεντρική Τουρκία, ο οποίος χτίστηκε το 1836 και πλέον μετατρέπεται σε μουσείο της πόλης.

Ο περίπου 190 ετών ναός αποτελεί ένα από τα σημαντικά ιστορικά κτίρια της Ιντζέσου και ξεχωρίζει για τις τοιχογραφίες, τις αγιογραφίες, την πέτρινη διακόσμηση, τα ανάγλυφα και τα σκαλίσματα που διατηρεί στο εσωτερικό του. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι επιγραφές Καραμανλίδικα, δηλαδή τουρκικά γραμμένα με το ελληνικό αλφάβητο, ένα χαρακτηριστικό στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς των ορθόδοξων πληθυσμών της Καππαδοκίας.

Από ελληνορθόδοξος ναός σε μουσείο

Ο Άγιος Ευστάθιος λειτουργούσε ως χώρος λατρείας έως την ανταλλαγή πληθυσμών Ελλάδας και Τουρκίας το 1923. Στη συνέχεια, το κτίριο άλλαξε πολλές φορές χρήση, καθώς χρησιμοποιήθηκε μεταξύ άλλων ως στρατιωτική αποθήκη, αρχείο, αίθουσα θεάτρου και επαγγελματική σχολή.

Η αποκατάσταση ξεκίνησε το 2021 στο πλαίσιο συνεργασίας της Μητροπολιτικής Περιφέρειας Καισάρειας και του δήμου Ιντζέσου και ολοκληρώθηκε το 2025. Σύμφωνα με τις τουρκικές αρχές, στόχος ήταν να διατηρηθεί όσο το δυνατόν περισσότερο η αυθεντική μορφή του ναού, με αξιοποίηση παλαιών φωτογραφιών, αρχειακού υλικού αλλά και προφορικών μαρτυριών ανθρώπων που είχαν ζήσει στην περιοχή.

Κατά τις εργασίες συντήρησης αποκαταστάθηκαν και αναδείχθηκαν οι τοιχογραφίες, τα λιθανάγλυφα, οι επιγραφές και τα υπόλοιπα διακοσμητικά στοιχεία του ναού. Οι τουρκικές αρχές αναφέρουν ότι οι εργασίες για την έκθεση και την οργάνωση του μουσείου έχουν ολοκληρωθεί σε ποσοστό άνω του 80% και το άνοιγμά του στο κοινό προγραμματίζεται σύντομα.

Το ιδιαίτερο αποτύπωμα των Καραμανλήδων

Για το ελληνικό κοινό, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι Καραμανλίδικες επιγραφές που έχουν διασωθεί στον ναό. Πρόκειται για κείμενα στην τουρκική γλώσσα, τα οποία όμως είναι γραμμένα με ελληνικούς χαρακτήρες.

Στον Άγιο Ευστάθιο έχουν διασωθεί, μεταξύ άλλων, παραστάσεις και αφηγήσεις γραμμένες στα Καραμανλίδικα, καθώς και επιγραφές που συνδέονται με αφιερώματα. Το υλικό αυτό αποτελεί μέρος της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής και αναδεικνύει τη σύνθετη γλωσσική και πολιτισμική πραγματικότητα των ορθόδοξων κοινοτήτων της Καππαδοκίας.

Η αξιοποίηση του ναού ως μουσείου δεν περιορίζεται, πάντως, στην ιστορία του ίδιου του κτιρίου. Στο ισόγειο σχεδιάζεται έκθεση για την ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά της Ιντζέσου, με αρχαιολογικά ευρήματα, πληροφορίες για την αρχιτεκτονική της περιοχής και αναφορές στην καθημερινή ζωή των κατοίκων.

Στην έκθεση προβλέπεται να παρουσιαστούν επίσης κεραμικά και άλλα ευρήματα από τις αρχαιολογικές ανασκαφές στο Ορένσεχιρ, στοιχεία για το ιστορικό συγκρότημα του Καρά Μουσταφά Πασά, καθώς και πληροφορίες για τη γεωργία, την αμπελουργία, τη γαστρονομία, τη χλωρίδα και την πανίδα της περιοχής. Η ιστορία της ανταλλαγής πληθυσμών αποτελεί επίσης μέρος της αφήγησης που σχεδιάζεται για το μουσείο.

Στο τουριστικό δίκτυο της Καππαδοκίας

Παράλληλα με τη μετατροπή του σε μουσείο, οι τοπικές αρχές επιδιώκουν να εντάξουν τον Άγιο Ευστάθιο στην ευρύτερη τουριστική διαδρομή της Καππαδοκίας.

Η Ιντζέσου βρίσκεται περίπου 45-50 χιλιόμετρα από γνωστούς τουριστικούς προορισμούς όπως το Αβανός, το Ούργκιουπ και το Γκιόρεμε. Η σύνδεση του ιστορικού ναού με τη συγκεκριμένη τουριστική διαδρομή αναμένεται να φέρει το μνημείο σε επαφή με μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών.

Ιδιαίτερη σημασία για τη διατήρηση των αυθεντικών χαρακτηριστικών του ναού έχει δοθεί και στον σχεδιασμό του μουσείου. Οι διάδρομοι περιήγησης, ο φωτισμός και οι προθήκες έχουν κατασκευαστεί ως ανεξάρτητες κατασκευές, χωρίς να εφάπτονται στο ιστορικό κτίριο, ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να βλέπουν από κοντά τις τοιχογραφίες χωρίς να προκαλούνται φθορές στο μνημείο.

Η μετατροπή του Αγίου Ευσταθίου σε μουσείο σημαίνει έτσι ότι ένα κτίριο που συνδέεται άμεσα με την ελληνορθόδοξη ιστορία της Καππαδοκίας αποκτά νέα χρήση, διατηρώντας παράλληλα ορατά τα ίχνη της κοινότητας που το χρησιμοποίησε μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα.
 

Πηγή: skai.gr
72 0 Bookmark

Απόρρητο