Το «σχήμα Shell Bay» (Shell Bay format), το νέο διπλωματικό σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία είναι μια ονομασία που δύσκολα θα καταγραφεί στην ιστορία, σχολιάζει σε ανάλυσή του το CNN.
Πήρε το όνομά του από ένα γήπεδο γκολφ και ένα πολυτελές οικιστικό συγκρότημα έκτασης 150 στρεμμάτων, ιδιοκτησίας του Στιβ Γουίτκοφ (Steve Witkoff). Την Πέμπτη, ο όρος αυτός εμφανίστηκε ως η ονομασία για την επόμενη φάση των προσπαθειών της διακυβέρνησης Τραμπ με στόχο τον τερματισμό της μεγαλύτερης σύγκρουσης στην Ευρώπη από τη δεκαετία του 1940.
Ο Τζάρεντ Κούσνερ —συνεργάτης του Γουίτκοφ στην αποστολή για την ειρήνη και επίσης μεγιστάνας του κλάδου των ακινήτων— χρησιμοποίησε τον όρο σε μια βαρυσήμαντη ανάρτησή του στο X την Πέμπτη, στην οποία υποστήριξε ότι απαιτείται μια ευρείας κλίμακας ειρηνευτική συμφωνία στην Ευρώπη. «Για περισσότερα από 30 χρόνια, η Ευρώπη και η Ρωσία δυσκολεύονται να θεσπίσουν ένα βιώσιμο πλαίσιο ασφαλείας», έγραψε.
Ο πρόεδρος Τραμπ ενίσχυσε αυτή την ιδέα την Πέμπτη, μετά από συνάντηση που είχε στον Λευκό Οίκο με τον απεσταλμένο της Μόσχας, Κιρίλ Ντμιτρίεφ. «Δεν μπορώ να σας αποκαλύψω τι συζητήσαμε. Σας λέω, όμως, ότι πρόκειται για μια μεγάλη συμφωνία», δήλωσε. «Θα αφορά περισσότερα από την Ουκρανία· θα μπορούσα μάλιστα να πω ότι ενδέχεται να αφορά ολόκληρη την Ευρώπη».
Τρεις Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, με τους οποίους επικοινώνησε το CNN το πρωί της Παρασκευής, δήλωσαν άγνοια σχετικά με το τι εννοούσαν ο Κούσνερ ή ο Τραμπ. Μιλώντας στο CNN την Παρασκευή, ο Ουκρανός πρόεδρος Ζελένσκι ανέφερε ότι γνώριζε ελάχιστες λεπτομέρειες για την πρόταση, προειδοποιώντας παράλληλα ότι το εγχείρημα δεν θα είναι απλό.
Στην ανάρτησή του, ο Κούσνερ έθεσε πέντε βασικούς στόχους: «μόνιμες διαβουλεύσεις για θέματα ασφαλείας, αξιόπιστους διαύλους επικοινωνίας σε περιόδους κρίσης, μεγαλύτερη στρατιωτική διαφάνεια, αμοιβαία μέτρα για τη μείωση των κινδύνων κλιμάκωσης, καθώς και ένα σταθερό πλαίσιο για τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια και σταθερότητα στην Ευρώπη». Σημείωνε δε ότι το ΝΑΤΟ θα διαδραματίσει καίριο ρόλο, παρόλο που τα παραπάνω φαίνεται να υποδηλώνουν έναν περιορισμένο ρόλο για τη Συμμαχία —της οποίας οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν το αναντικατάστατο ιδρυτικό μέλος.
Το φιλόδοξο, αλλά συγκεχυμένο κείμενο του Κούσνερ δεν έκανε καμία αναφορά στη ρωσική εισβολή σε δύο γειτονικά κράτη, ούτε στους δύο πολέμους στην Τσετσενία κατά την ίδια μετασοβιετική περίοδο. Επιπλέον, άφηνε να εννοηθεί ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα λειτουργούσε συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ, αντί να υπονομεύει τον λόγο ύπαρξής του. Ανώτατοι αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ και της Ευρώπης συναντώνται στις Βρυξέλλες κατά το τελευταίο 72ωρο, προκειμένου να συζητήσουν ζητήματα οικονομίας και ασφάλειας που αφορούν την Ουκρανία, ενόψει των συνομιλιών μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας —υπό την ηγεσία των ΗΠΑ— που θα διεξαχθούν την επόμενη εβδομάδα στο Άμπου Ντάμπι. Εκεί, οι ΗΠΑ θα επιχειρήσουν να αναζωπυρώσουν τις συζητήσεις για την επίλυση της σύγκρουσης. Η Μόσχα όρισε επικεφαλής της αντιπροσωπείας της τον Βλαντιμίρ Μεντίνσκι, έναν διπλωμάτη που τρέφει ιδιαίτερη αγάπη για τις ιστορικές διαλέξεις. Ο διορισμός του οδήγησε πολλούς στο συμπέρασμα ότι το Κρεμλίνο επιδιώκει να γυρίσει τον χρόνο πίσω, στον Μάιο του 2025, όταν είχαν πραγματοποιηθεί οι τελευταίες αντίστοιχες συνομιλίες. Στην πραγματικότητα, οι πολύμηνες συζητήσεις στο Μαϊάμι, το Άμπου Ντάμπι, την Αλάσκα, την Κωνσταντινούπολη και τη Γενεύη κατέδειξαν ένα και μόνο πράγμα: η Μόσχα απαιτεί την ικανοποίηση των πολεμικών της στόχων προτού συμφωνήσει στον τερματισμό του πολέμου.
Ωστόσο, το «σχήμα Shell Bay» (Shell Bay format) —όχι κάποια εταιρεία ή παιχνίδι, αλλά ένας κόλπος στην πραγματικότητα — εμφανίζεται σε μια συγκυρία κατά την οποία ο Τραμπ, απογοητευμένος και «πληγωμένος» μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, πρόκειται σύντομα να αντιμετωπίσει μεγαλύτερα εμπόδια στην εσωτερική του ατζέντα. Ίσως, λοιπόν, επιδιώξει να διαμορφώσει την κληρονομιά του μέσω της εξωτερικής πολιτικής, ενός πεδίου όπου διαθέτει μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων.
Το Ιράν φαντάζει λιγότερο πιθανός στόχος για μια προκλητική ενέργεια, δεδομένου ότι ο Τραμπ και πολλοί κορυφαίοι Ρεπουμπλικάνοι αποδίδουν τη συντριπτική εκλογική ήττα αυτής της εβδομάδας στον πόλεμο. Μια μορφή ειρήνης στην Ουκρανία ίσως αποτελεί μια πιο ελκυστική εναλλακτική λύση. Επιπλέον, ο Τραμπ ενδέχεται να βλέπει —μέσα από τη συνεχιζόμενη προσέγγιση και τη συμπάθειά του προς τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν— έναν τρόπο να αναδιαμορφώσει ουσιαστικά τον κόσμο, να αποφέρει πλούτη σε μια εκλεκτή ομάδα Αμερικανών και να απαλλάξει τις ΗΠΑ από το βάρος της ενίσχυσης της δυσκίνητης ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.
Είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι ο Τραμπ συναντήθηκε μόνο με τον Ρώσο απεσταλμένο Ντμιτρίεφ, παρότι τόσο το Κίεβο όσο και η Μόσχα έστειλαν αντιπροσωπείες στον Λευκό Οίκο για να συναντηθούν με την Πρώτη Κυρία την Πέμπτη. Ο αγγλόφωνος, επιδέξιος επενδυτής προωθεί διάφορες πιθανές επιχειρηματικές συμφωνίες ως συνοδευτικό στοιχείο της βελτίωσης των ρωσοαμερικανικών σχέσεων, ενώ ερευνητές από την πλευρά των Δημοκρατικών έχουν θέσει το ερώτημα αν ο στενός κύκλος του Τραμπ ενδέχεται να αποκομίσει οφέλη από αυτές.
Η ξαφνική επάνοδος της Ουκρανίας στην ατζέντα του Τραμπ έχει προκαλέσει ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος δήλωσε: «Είναι αναπόφευκτο ότι ο Τραμπ θα εστιάσει στην Ουκρανία, τώρα που το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών έχει καταστεί σαφές». Οι περισσότεροι αντιλαμβάνονται ρεαλιστικά ότι καμία συμφωνία δεν μπορεί απλώς να επιβληθεί στην Ουκρανία —ή στην Ευρώπη— χωρίς τη συγκατάθεσή τους. «Η ανάγκη της Ουκρανίας για Ευρωπαίους συμμάχους (κατά τη διάρκεια και μετά τον πόλεμο) είναι σημαντικότερη από το να εξαναγκαστεί να αποδεχθεί μια ρωσική διευθέτηση, ακόμη κι αν ο Τραμπ επιχειρήσει να το επιβάλει αυτό», ανέφερε ο αξιωματούχος.
Ο κίνδυνος αφορά το ηθικό και το κλίμα που θα επικρατήσει κατά τους τελευταίους 18 ουσιαστικούς μήνες της θητείας του Τραμπ. Ο χειμώνας που έρχεται για την Ουκρανία —όπου στο Κίεβο σημειώνονται ήδη διακοπές στην υδροδότηση, τις τηλεπικοινωνίες και την ηλεκτροδότηση— ενδέχεται να συνοδευτεί από περαιτέρω, ανεξήγητους περιορισμούς στην αμερικανική παροχή πληροφοριών και τεχνικής βοήθειας, όπως έχουμε δει να συμβαίνει τους προηγούμενους μήνες. Η Ευρώπη, από την πλευρά της, ενδέχεται να αντιμετωπίσει εντεινόμενες ενέργειες δολιοφθοράς και προκλήσεις «γκρίζας ζώνης» από τη Μόσχα.
Ο κίνδυνος δεν έγκειται στο ενδεχόμενο τα μη αμερικανικά μέλη του ΝΑΤΟ και η Ουκρανία να υποχωρήσουν ξαφνικά ή να αποδεχθούν περιορισμούς στην άμυνά τους. Αν κρίνουμε από την
ιστορία, οι 18 μήνες αποτελούν πράγματι πολύ σύντομο χρονικό διάστημα —με βάση τα ρωσικά διπλωματικά χρονοδιαγράμματα— για την επίτευξη οποιασδήποτε συμφωνίας.
Αυτό που ενδέχεται να προκαλέσει αυτή η περίοδος πιθανής ρωσοαμερικανικής προσέγγισης είναι κάτι πολύ πιο επικίνδυνο: ο Πούτιν μπορεί να ερμηνεύσει την άρνηση των ΗΠΑ να συνδράμουν την Ευρώπη ή την Ουκρανία ως έναν ακόμη λόγο για κλιμάκωση, επιδιώκοντας αμείλικτα στο πεδίο της μάχης ένα αποτέλεσμα —από τον πόλεμο που ο ίδιος επέλεξε να ξεκινήσει— το οποίο δεν κατάφερε να επιτύχει ούτε μετά από πέντε χρόνια εισβολής, ούτε κατά τη διάρκεια της διετούς θητείας του Τραμπ.
Οι συζητήσεις του Κούσنر και του Τραμπ περί συμφωνίας μπορεί να μην σημαίνουν απολύτως τίποτα. Ωστόσο, δημιουργούν ένα σύντομο παράθυρο ευκαιρίας για το Κρεμλίνο, το οποίο βρίσκεται υπό ολοένα μεγαλύτερη πίεση. Και αυτό ενδέχεται να παρασύρει τη ρωσική ηγεσία στο να αναλάβει ακόμη πιο παράτολμα ρίσκα.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
