Στην ανατολική Συρία, ένας άνδρας διαμαρτύρεται για την εκτόξευση των τιμών των καυσίμων. Γύρω του, πολίτες καταγράφουν με τα κινητά τους τηλέφωνα, ενώ άνδρες των δυνάμεων ασφαλείας παρακολουθούν χωρίς να παρεμβαίνουν.
«Σταθήκαμε μαζί σας, οπότε σταθείτε μαζί μας», φωνάζει απευθυνόμενος στον μεταβατικό πρόεδρο της χώρας, Άχμεντ αλ-Σαράα.
«Αν τα πράγματα δεν αλλάξουν από τώρα μέχρι την Πρωτοχρονιά, η κατάσταση θα μετατραπεί σε κάτι που δεν θα θέλουμε. Αρκετά!», προσθέτει.
Το εντυπωσιακό στοιχείο δεν είναι μόνο η οργή του. Είναι η αντίδραση των αρχών: δεν συμβαίνει τίποτα.
Είναι μια εικόνα που θα ήταν δύσκολο να φανταστεί κανείς επί Μπασάρ αλ-Άσαντ, όταν η δημόσια αμφισβήτηση του καθεστώτος μπορούσε να οδηγήσει σε σύλληψη, βασανιστήρια, εξαφάνιση ή ακόμη και θάνατο, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το CNNi.
🇸🇾 | What's happening in Syria?
— The Specter (@specter_affairs) September 13, 2026
Protests are spreading across Syria, triggered by a crippling cost-of-living crisis.
Burning barricades block key highways while anti-government chants echo through the streets.
The government's inaction in addressing soaring fuel prices and… pic.twitter.com/kL7i9ysuAq
Τον Σεπτέμβριο, χιλιάδες Σύροι βγήκαν στους δρόμους σε διαμαρτυρίες που προκλήθηκαν από τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, με τις κινητοποιήσεις να λαμβάνουν χώρα σε αρκετές περιοχές της χώρας. Βίντεο του Reuters από το Αζάζ κατέγραψαν διαδηλωτές να καταγγέλλουν το αυξημένο κόστος ζωής και να δηλώνουν ότι πλέον δυσκολεύονται ακόμη και να αγοράσουν ψωμί.
Το γεγονός ότι οι διαμαρτυρίες καταγράφονται και μεταδίδονται από κρατικά μέσα αποτελεί από μόνο του μια μεγάλη αλλαγή σε σχέση με την εποχή του Άσαντ. Τότε, οι κινητοποιήσεις παρουσιάζονταν από την κρατική προπαγάνδα ως συνωμοσίες και επιχειρήσεις αποσταθεροποίησης.
Από την πολιτική ελευθερία στην οικονομική πραγματικότητα
Η νέα Συρία βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ένα δύσκολο χάσμα: από τη μία πλευρά, οι πολίτες απολαμβάνουν ελευθερίες που ήταν αδιανόητες επί του προηγούμενου καθεστώτος· από την άλλη, η οικονομική ανάκαμψη που περίμεναν δεν έχει φτάσει ακόμη στην καθημερινότητά τους.
Η άνοδος των τιμών των καυσίμων έδειξε πόσο εύκολα η οικονομική δυσαρέσκεια μπορεί να μετατραπεί σε πολιτική αμφισβήτηση. Αναλυτές που μίλησαν στο CNN εκτιμούν ότι οι διαμαρτυρίες είναι πιθανό να επανέρχονται, καθώς οι οικονομικές δυσκολίες παραμένουν τεράστιες.
Η Παγκόσμια Τράπεζα έχει εκτιμήσει ότι περίπου τα δύο τρίτα των Σύρων ζουν κάτω από το όριο φτώχειας των χωρών μεσαίου εισοδήματος, με εισόδημα μικρότερο από 3,65 δολάρια την ημέρα.
«Η περίοδος του μέλιτος πάντα θα τελείωνε», δήλωσε ο Τσαρλς Λίστερ, διευθυντής της Πρωτοβουλίας για τη Συρία στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής στην Ουάσινγκτον. Όπως εξηγεί, οι προσδοκίες των πολιτών αυξάνονται και η υπομονή τους μειώνεται όταν οι προσδοκίες αυτές δεν μεταφράζονται σε καλύτερη ζωή.
Αυτό είναι σήμερα ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο αλ-Σαράα.
Μια χώρα που πρέπει να ανοικοδομηθεί σχεδόν από την αρχή
Ο μεταβατικός πρόεδρος κληρονόμησε ένα κράτος που είχε καταστραφεί από περισσότερο από μία δεκαετία πολέμου και οικονομικής απομόνωσης.
Το κόστος της ανοικοδόμησης της Συρίας υπολογίζεται σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η νέα κυβέρνηση δεν διαθέτει τους απαραίτητους πόρους για να χρηματοδοτήσει μόνη της την προσπάθεια.
Η στρατηγική του αλ-Σαράα ήταν εξαρχής να επαναφέρει τη Συρία στη διεθνή σκηνή και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για ξένες επενδύσεις.
Στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, στις 23 Σεπτεμβρίου, παρουσίασε τη χώρα ως ένα κράτος που αφήνει πίσω του την περίοδο του πολέμου και περνά στην ανοικοδόμηση. Ο ίδιος υποστήριξε ότι η Συρία έχει αποκαταστήσει τις διεθνείς σχέσεις της και έχει δημιουργήσει νέες διπλωματικές και οικονομικές γέφυρες.
Η αλλαγή της διεθνούς στάσης απέναντι στη Δαμασκό είναι πράγματι εντυπωσιακή.
Η κυβέρνηση έχει ανοίξει διαύλους επικοινωνίας με περίπου 100 χώρες, ενώ δεκάδες διπλωματικές αποστολές λειτουργούν πλέον στη Δαμασκό. Παράλληλα, έχουν χαλαρώσει ή αρθεί σημαντικές κυρώσεις που είχαν επιβληθεί στη Συρία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η προσέγγιση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και η σχέση του αλ-Σαράα με τον Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και η οικονομική εμπλοκή χωρών όπως η Τουρκία, το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Σημαντικά έργα έχουν ήδη ανακοινωθεί στον ενεργειακό τομέα. Η UCC Holding, με επικεφαλής κοινοπραξία, έχει υπογράψει συμφωνίες με τη Siemens Energy για δύο μεγάλα έργα ηλεκτροπαραγωγής στη Συρία, συνολικής σχεδιαζόμενης ισχύος περίπου 2.000 MW.
Όμως υπάρχει ένα πρόβλημα: τα μεγάλα έργα δεν γεμίζουν άμεσα το πορτοφόλι του μέσου Σύρου.
«Δεν θέλουμε κυκλικούς κόμβους – θέλουμε να ζήσουμε»
Αυτό ακριβώς είναι το μήνυμα που έστειλε ένας Σύρος διαδηλωτής, ο Μπάσαμ αλ-Αλί, μιλώντας στο Reuters.
«Δεν θέλουμε κυκλικούς κόμβους. Κάθε μέρα χτίζουν έναν νέο κυκλικό κόμβο στους δρόμους και εμπορικά κέντρα και δεν ξέρω τι άλλο. Αφήστε τον λαό να ζήσει», είπε απευθυνόμενος στον αλ-Σαράα.
Η φράση συμπυκνώνει το πρόβλημα της νέας κυβέρνησης.
Οι επενδύσεις, οι υποδομές και τα μεγάλα διεθνή σχέδια μπορούν να δημιουργήσουν τις βάσεις για μια οικονομική ανάκαμψη. Δεν μπορούν όμως να αντιμετωπίσουν άμεσα την τιμή του ψωμιού, των καυσίμων ή της ηλεκτρικής ενέργειας.
«Η οικονομία αναμφίβολα ανακάμπτει. Αλλά αυτό δεν είναι ποτέ το ερώτημα για τον μέσο άνθρωπο. Αυτό που έχει σημασία είναι αν βελτιώνονται τα μέσα διαβίωσής του», δήλωσε ο Σύρος πολιτικός οικονομολόγος Καράμ Σαάρ στο CNN.
Ο ίδιος εκτιμά ότι μόνο ένα μικρό μέρος των συμφωνιών που έχουν ανακοινωθεί έχει περάσει μέχρι σήμερα στο στάδιο της πραγματικής υλοποίησης.
Η πρόκληση είναι επομένως διπλή: η κυβέρνηση πρέπει να προσελκύσει κεφάλαια για την ανοικοδόμηση, αλλά ταυτόχρονα να δείξει στους πολίτες ότι η νέα οικονομική πραγματικότητα αφορά και τους ίδιους.
Η ενέργεια παραμένει μεγάλο πρόβλημα πρόβλημα
Η ενεργειακή κρίση αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Οι πρόσφατες αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων προκάλεσαν τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις που έχει αντιμετωπίσει μέχρι σήμερα η νέα κυβέρνηση για καθαρά οικονομικό ζήτημα. Στις διαδηλώσεις, πολίτες κατήγγειλαν ότι η ζωή έχει γίνει απλησίαστη και ότι η Συρία, παρά τον πετρελαϊκό της πλούτο, αδυνατεί να εξασφαλίσει φθηνή ενέργεια.
Και το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις τιμές.
Στις 28 Σεπτεμβρίου σημειώθηκε έκρηξη και πυρκαγιά σε αγωγό φυσικού αερίου μεταξύ της περιοχής Αλ-Σόλα και της Ντέιρ αλ-Ζορ. Η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Συρίας απέδωσε το περιστατικό σε «σαμποτάζ», ενώ η διακοπή της ροής αερίου επηρέασε την τροφοδοσία μονάδων ηλεκτροπαραγωγής.
Η εξέλιξη υπενθυμίζει πόσο ευάλωτη παραμένει η ενεργειακή υποδομή της χώρας.
Το «επαναστατικό κεφάλαιο» δεν είναι ανεξάντλητο
Για την κυβέρνηση αλ-Σαράα υπάρχει και μια βαθύτερη πολιτική διάσταση.
Η νέα ηγεσία εξακολουθεί να αντλεί σημαντικό μέρος της νομιμοποίησής της από την ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ. Όμως αυτή η «επαναστατική νομιμότητα» δεν μπορεί να υποκαθιστά επ' αόριστον την οικονομική αποτελεσματικότητα.
«Η αγορά υπομονής από τους ανθρώπους απαιτεί να τους επιτρέψουμε να συμμετέχουν, να τους κάνουμε να νιώσουν ότι οι φωνές τους ακούγονται», προειδοποιεί ο Ιμπραήμ αλ-Ασίλ, διευθυντής του Syria Transition Lab στη Σχολή Κένεντι του Χάρβαρντ.
Με άλλα λόγια, το γεγονός ότι οι πολίτες μπορούν πλέον να διαμαρτύρονται χωρίς να φοβούνται την αντίδραση του κράτους αποτελεί σημαντική αλλαγή. Ταυτόχρονα όμως δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα για την κυβέρνηση: η δημόσια δυσαρέσκεια είναι πλέον ορατή και δεν μπορεί εύκολα να αποσιωπηθεί.
Στο βάθος το Ισραήλ
Πέρα από την οικονομία, ο αλ-Σαράα έχει να αντιμετωπίσει ένα ζήτημα που βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό έξω από τον έλεγχο της κυβέρνησής του: τις σχέσεις με το Ισραήλ.
Στην ομιλία του στον ΟΗΕ στις 23 Σεπτεμβρίου, ο Σύρος πρόεδρος υποστήριξε ότι το Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει περίπου 500 αεροπορικές και πυροβολικές επιθέσεις στη Συρία, περισσότερες από 1.200 χερσαίες incursions και περίπου 300 συλλήψεις ή κρατήσεις από την ανάληψη της εξουσίας από τη νέα κυβέρνηση. Οι αριθμοί αυτοί αποτελούν τους ισχυρισμούς της συριακής ηγεσίας.
Ο αλ-Σαράα ζήτησε την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τις περιοχές που κατέλαβαν μετά την πτώση του Άσαντ και επανέλαβε τη δέσμευση της Δαμασκού στη συμφωνία του 1974 για τον διαχωρισμό των δυνάμεων. Παράλληλα, δήλωσε ότι τα Υψίπεδα του Γκολάν παραμένουν συριακό έδαφος.
Το Ισραήλ από την πλευρά του υποστηρίζει ότι η παρουσία του στη ζώνη ασφαλείας και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις του συνδέονται με την ασφάλεια των συνόρων του και την ανάγκη να αποτραπούν απειλές από τη Συρία.
Οι δύο πλευρές έχουν πραγματοποιήσει απευθείας συνομιλίες, με αντικείμενο μεταξύ άλλων την ασφάλεια και τη μελλοντική σχέση τους.
Το μεγάλο στοίχημα κόντρα στον χρόνο
Η Συρία έχει σήμερα κάτι που έμοιαζε αδιανόητο πριν από λίγα χρόνια: διεθνείς επενδυτές εξετάζουν ξανά τη χώρα, διπλωματικές σχέσεις αποκαθίστανται, οι κυρώσεις χαλαρώνουν και η Δαμασκός επιχειρεί να μετατραπεί σε εμπορικό και ενεργειακό κόμβο της περιοχής.
Η γεωγραφία της χώρας αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα. Η Συρία συνδέει τη Μεσόγειο με το Ιράκ και ευρύτερα την Ασία, ενώ η θέση της θα μπορούσε να της επιτρέψει να εξελιχθεί σε χερσαίο εμπορικό διάδρομο μεταξύ Ανατολής και Ευρώπης.
Ήδη φορτηγά και βυτιοφόρα μεταφέρουν πετρέλαιο από το Ιράκ προς τις συριακές ακτές, σε μια προσπάθεια να αξιοποιηθεί ξανά ο ρόλος της χώρας ως εμπορικού περάσματος.
Όμως τα μεγάλα γεωπολιτικά σχέδια χρειάζονται χρόνο.
Όπως επισημαίνει ο Τσαρλς Λίστερ, πολλά από τα έργα που σχεδιάζονται στη Συρία είναι επενδύσεις με ορίζοντα δεκαετίας. Δεν πρόκειται να μειώσουν άμεσα την τιμή του ψωμιού ή των καυσίμων.
Η άρση των κυρώσεων μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερες μικρές και μεσαίες επενδύσεις και, κατά συνέπεια, σε νέες θέσεις εργασίας πολύ νωρίτερα. Αλλά ακόμη και αυτό θα χρειαστεί χρόνο.
Και μέσα σε αυτό το διάστημα, η κυβέρνηση αλ-Σαράα θα πρέπει να διαχειριστεί τις αυξανόμενες προσδοκίες μιας κοινωνίας που, για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, έχει τη δυνατότητα να τις εκφράζει ανοιχτά.
Το μεγάλο τεστ για τη μετα-Άσαντ Συρία δεν είναι πλέον μόνο αν μπορεί να επιστρέψει στη διεθνή σκηνή. Είναι αν η επιστροφή αυτή μπορεί να μεταφραστεί σε μια καλύτερη καθημερινότητα για τους πολίτες της.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
