Συμφωνία ΕΕ-Βρετανίας για εμπόριο τροφίμων, κινητικότητα νέων και εκπομπές ρύπων - Τι θα γίνει με τα δίδακτρα των πανεπιστημίων

ΕΕ και Βρετανία συμφώνησαν για το εμπόριο τροφίμων, την κινητικότητα των νέων και τις εκπομπές ρύπων, αλλά παραμένουν διαφωνίες για τα δίδακτρα και το «Made in Europe»

Σύνοδος Βρετανίας-ΕΕ

Η Βρετανία και η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέληξαν την Παρασκευή, κατά τη διάρκεια συνόδου κορυφής, σε συμφωνίες για τη διευκόλυνση του εμπορίου τροφίμων και την ενίσχυση της κινητικότητας των νέων, σε μια προσπάθεια επανεκκίνησης των σχέσεών τους. Ωστόσο, ανέβαλαν τη συμφωνία για τα πανεπιστημιακά δίδακτρα, ενώ άφησαν ανοιχτές τις ευρύτερες συζητήσεις για τη μακροπρόθεσμη σχέση τους.

Μία δεκαετία μετά το δημοψήφισμα με το οποίο η Βρετανία αποφάσισε να αποχωρήσει από την ΕΕ, οι εντάσεις έχουν υποχωρήσει και οι δύο πλευρές αναγνωρίζουν την ανάγκη στενότερης συνεργασίας, καθώς η παγκόσμια τάξη αναδιαμορφώνεται υπό το βάρος της ρωσικής εισβολής πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία, των αμερικανικών δασμών, της κυριαρχίας της Κίνας στις αλυσίδες εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών και του πολέμου στο Ιράν.

«Είναι μια καλή μέρα για τη Βρετανία και μια καλή μέρα για την Ευρώπη, δήλωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, ανακοινώνοντας πως το σχετικό νομοσχέδιο εφαρμογής των συμφωνηθέντων θα κατατεθεί στο βρετανικό Κοινοβούλιο την ερχόμενη εβδομάδα. Τονίζοντας τη σημαντικότητα της σημερινής συνόδου επεσήμανε πως σύμφωνα με εκτιμήσεις του βρετανικού υπουργείου Οικονομικών, οι συμφωνίες που υπογράφηκαν μπορεί να αυξήσουν το ΑΕΠ της χώρας του έως 0,5%. Ποσό που αντιστοιχεί σε 17 δισεκ. λίρες ετησίως.

Τι συμφώνησαν και ποια ζητήματα παραμένουν ανοιχτά

Εμπόριο

Η υγειονομική και φυτοϋγειονομική συμφωνία προβλέπει ότι η διακίνηση ζώων, φυτών και προϊόντων ζωικής ή φυτικής προέλευσης θα μπορεί να πραγματοποιείται χωρίς τα πιστοποιητικά ή τους ελέγχους που απαιτούνται σήμερα. Τα οφέλη θα επεκταθούν και στις αποστολές από τη Μεγάλη Βρετανία προς τη Βόρεια Ιρλανδία. Ως ημερομηνία εφαρμογής έχει οριστεί η 1η Μαρτίου 2028.

Κινητικότητα, Erasmus+

Αναφορικά με το πρόγραμμα κινητικότητας των νέων, συμφωνήθηκε πως επιτρέπεται σε 100.000 νέους από κάθε πλευρά να διαμένουν έως τρία χρόνια στην άλλη πλευρά για εργασία, σπουδές, εθελοντισμό ή ταξίδια.

Στόχος είναι να εφαρμοστεί η συμφωνία το αργότερο το 2028 και οι δυνατότητες του προγράμματος να είναι διαθέσιμες στους νέους έως τον Ιανουάριο του 2030. Παράλληλα συμφωνήθηκε πως η Βρετανία θα συμμετάσχει ξανά στο Erasmus+ το 2027. 

Μεταναστευτικό

Στο μεταναστευτικό, οι δύο πλευρές δεσμεύτηκαν να συνεργαστούν στενά για την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων. Παράλληλα, αναμένεται να ενισχυθεί η ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των αρμόδιων αρχών επιβολής του νόμου.

Εκπομπές άνθρακα - Προστασία βρετανικών εξαγωγών

Η δεύτερη συμφωνία αφορά το κόστος εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Μετά το Brexit, η ΕΕ έχει επιβάλει στο Ηνωμένο Βασίλειο περιβαλλοντικούς δασμούς, όπως ορίζονται από τον ευρωπαϊκό Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) για τις τρίτες χώρες,  που στοιχίζουν στην βρετανική οικονομία μέχρι και 3,8 δισεκατομμύρια λίρες κάθε χρόνο. Οι δασμοί αυτοί αφορούν κυρίως τη χαλυβουργία και τη βιομηχανία αλουμινίου. Η συμφωνία προβλέπει πως εντός του 2028 θα έχει ολοκληρωθεί η σύνδεση των συστημάτων εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών και έτσι θα απαλλαγούν οι εταιρείες που επιβαρύνονται  με αυτό το κόστος.

Τα ανοιχτά ζητήματα και οι διαφωνίες -Τι θα γίνει με τα δίδακτρα

Παρά τις συμφωνίες, ορισμένα ακανθώδη ζητήματα παραμένουν άλυτα, με κυριότερο το κόστος φοίτησης στα βρετανικά πανεπιστήμια.

Οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διαφωνούν για τα δίδακτρα, καθώς οι χώρες της ΕΕ ζητούν οι φοιτητές τους να καταβάλλουν στα βρετανικά πανεπιστήμια τα ίδια δίδακτρα με τους Βρετανούς φοιτητές («home fees»), αντί των διδάκτρων που ισχύουν για τους διεθνείς φοιτητές, τα οποία είναι συνήθως τετραπλάσια.

Η Βρετανία, από την πλευρά της, προτιμά να προσφέρει μόνο «σημαντικά μειωμένα» δίδακτρα, με στόχο πλέον το ζήτημα να διευθετηθεί εντός έξι μηνών.

Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση της συνόδου κορυφής, οι συμφωνίες προβλέπεται να τεθούν σε εφαρμογή από το 2028, ενώ οι πρώτοι νέοι θα μπορούν να επωφεληθούν από το πρόγραμμα κινητικότητας έως το 2030.

Το «Made in Europe» και τα κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα

Ένα ακόμη ευαίσθητο ζήτημα αφορά την αποδοχή ευρωπαϊκών κανόνων από τη Βρετανία, κάτι που προκαλεί αντιδράσεις στους πολέμιους της συμμετοχής της χώρας στην ΕΕ.

Βασικό αίτημα του Λονδίνου είναι να εξασφαλίσει ειδικό καθεστώς στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών κανόνων «Made in Europe», ιδιαίτερα για την αυτοκινητοβιομηχανία. Η ΕΕ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι είναι διατεθειμένη να το παραχωρήσει, υπό την προϋπόθεση όμως ότι η Βρετανία θα ευθυγραμμιστεί με τις πολιτικές της για τον περιορισμό των εισαγωγών κινεζικών ηλεκτρικών αυτοκινήτων.

Στο τελικό συμφωνημένο κείμενο αναφέρεται ότι, στους τομείς όπου έχει συμφωνηθεί συνεργασία, η Βρετανία θα «διασφαλίζει αποτελέσματα συμβατά με τα σχετικά μέτρα της ΕΕ», με στόχο την προστασία των συγκεκριμένων κλάδων και την αποτροπή της παράκαμψης των περιορισμών.

Η διατύπωση αυτή φαίνεται να παραπέμπει σε γαλλογερμανική πρόταση, σύμφωνα με την οποία ευρωπαϊκοί δημόσιοι πόροι θα μπορούσαν να διατεθούν για την αγορά ή την επιδότηση βρετανικών αυτοκινήτων, υπό την προϋπόθεση ότι η Βρετανία θα αποδεχόταν τη διαρκή προσαρμογή της στα εμπορικά μέτρα προστασίας της ΕΕ.

Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι το Λονδίνο θα υιοθετούσε μέτρα που έχει λάβει η ΕΕ για τον περιορισμό των εισαγωγών υβριδικών και αμιγώς ηλεκτρικών αυτοκινήτων κινεζικής κατασκευής, κάτι που μέχρι σήμερα εμφανίζεται απρόθυμο να πράξει.

Η επόμενη φάση των σχέσεων

Στην κοινή συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας, ο βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ τόνισε μεταξύ άλλων πως δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα για το Brexit, θέλει να εξετάσει ανεπίσημα με τις Βρυξέλλες τις επιλογές για τη μακροπρόθεσμη σχέση πριν από την επόμενη σύνοδο, που όπως σημείωσε υπολογίζει πως θα γίνει τέτοια εποχή του χρόνου. Με τη σειρά της η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ανοιχτή σε μία ευρύτερη συζήτηση. Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και η τοποθέτηση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα ο οποίος είπε ότι η ΕΕ επιδιώκει τη στενότερη δυνατή σχέση με τη Βρετανία, τονίζοντας πάντως με νόημα πως οι τέσσερις ελευθερίες της ενιαίας αγοράς είναι αδιαπραγμάτευτες.  

Αναλυτικά η συμφωνία Βρετανίας-ΕΕ ΕΔΩ
 

Πηγή: skai.gr
10 0 Bookmark

Απόρρητο