Καθώς τα αυξανόμενα ενοίκια και οι τιμές των κατοικιών σε ολόκληρη την Ευρώπη τροφοδοτούν ολοένα και περισσότερο την πολιτική συζήτηση, ακτιβιστές θεωρούν ότι διαμορφώνεται μια σπάνια ευκαιρία ώστε η στέγαση να βρεθεί ψηλά στην πολιτική ατζέντα.
Μία από τις μεγαλύτερες εκθέσεις ακινήτων στην Ευρώπη, η οποία προσελκύει έως και 15.000 συμμετέχοντες, από επενδυτικές εταιρείες έως κατασκευαστικές επιχειρήσεις, πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα στη Μαδρίτη. Παράλληλα, όμως, περίπου 140 οργανώσεις από όλο τον κόσμο έστειλαν εκπροσώπους στην ισπανική πρωτεύουσα για να διοργανώσουν τη δική τους «αντισύνοδο», θέλοντας να αμφισβητήσουν την αντίληψη ότι η κατοικία αποτελεί πρωτίστως χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο.
Primeras palabras de Maricarmen desde el Hospital Gregorio Marañón, tras ser desahuciada: "No he logrado defender mi casa, pero he luchado para que los demás aprendan a luchar por la suya"
— EL MUNDO (@elmundoes) September 25, 2026
La anciana ha agradecido el apoyo de todos los que han estado a su lado tras dejar la casa… pic.twitter.com/TlB4PvcNVr
Η έξωση μιας 87χρονης έγινε σύμβολο
Πολλοί από τους ακτιβιστές έφτασαν στη Μαδρίτη την ίδια περίοδο που η 87χρονη Μαρικάρμεν Αμπασκάλ, η οποία χρησιμοποιεί αναπηρικό αμαξίδιο, έχασε το σπίτι στο οποίο ζούσε επί επτά δεκαετίες.
Η οργή που προκάλεσε η έξωση μετατράπηκε σε ημέρες διαμαρτυριών και στη δημιουργία καταυλισμού στην καρδιά της Μαδρίτης. Η παρουσία ακτιβιστών από χώρες όπως η Ιταλία και η Ιρλανδία ανέδειξε με δραματικό τρόπο τη διεθνή διάσταση της στεγαστικής κρίσης.
«Η έξωση έδειξε πόσο βάναυση έχει γίνει η πρόσβαση στη στέγαση για τόσο πολλούς ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο», δήλωσε η Τερέζα Μαμεδέ, ακτιβίστρια για τη στέγαση από τη Λισαβόνα, η οποία ταξίδεψε στη Μαδρίτη για την αντισύνοδο. «Κανείς από εμάς δεν είναι ασφαλής από το να του συμβεί αυτό».
Maricarmen se queda! Todo gracias a la lucha sindical y la organización de la gente que jamás se rindió. Juntas somos más fuertes que ellos
— Sindicato de Inquilinas e Inquilinos de Madrid (@InquilinatoMad) September 29, 2026
Este puede ser el principio de las leyes rentistas, pero para ello necesitamos que salga íntegro el decreto Maricarmen y no un decreto farsa pic.twitter.com/chpWUavNUG
Οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν κατά 53% στην ΕΕ
Ο Guardian έχει καταγράψει εδώ και χρόνια το βάθος της στεγαστικής κρίσης που πλήττει την Ευρώπη. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν κατά 53% από το 2010 έως το 2024, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, ενώ τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 25% την ίδια περίοδο.
Η εικόνα, ωστόσο, διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα.
Η Βιέννη αποτελεί μία από τις περιπτώσεις όπου το μεγάλο απόθεμα κοινωνικών κατοικιών έχει συμβάλει στη συγκράτηση του κόστους ενοικίασης. Αντίθετα, στην Εσθονία τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 208% την ίδια περίοδο, ενώ στην Ιρλανδία και την Ουγγαρία η αύξηση ξεπέρασε το 100%.
Μέρος της εκτόξευσης του κόστους μπορεί να αποδοθεί στο «διαρκώς εντεινόμενο κοινωνικό πείραμα» που εξελίσσεται στην Ευρώπη, είχε επισημάνει πέρυσι ο ερευνητής Τιμ Γουάιτ, καθώς οι κυβερνήσεις και οι αρμόδιοι φορείς εξετάζουν κατά πόσο οι μηχανισμοί του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού μπορούν να καλύψουν μια θεμελιώδη ανάγκη, όπως είναι η στέγαση.
«Τα στοιχεία φαίνονται πλέον συντριπτικά: όχι», είχε σημειώσει.
Οι ευάλωτοι πληθυσμοί πλήττονται περισσότερο
Οι αδυναμίες της αγοράς κατοικίας έχουν επηρεάσει δυσανάλογα ευάλωτους ανθρώπους και μειονότητες. Παράλληλα, υπάρχουν προειδοποιήσεις ότι η στεγαστική κρίση θα μπορούσε να ενισχύσει την απήχηση της ακροδεξιάς μεταξύ των ψηφοφόρων.
«Δεν μπορούμε να παραμένουμε κολλημένοι στη ρητορική της υπεράσπισης της δημοκρατίας, των συμπεριληπτικών κοινωνιών και των ίσων ευκαιριών εάν το βιοτικό επίπεδο των ανθρώπων επιδεινώνεται», είχε δηλώσει πέρυσι στον Guardian ο δήμαρχος της Βαρκελώνης, Ζάουμε Κολμπόνι.
Στο Βερολίνο, ωστόσο, οι ψηφοφόροι ακολούθησαν διαφορετική πολιτική κατεύθυνση.
Σε μια πόλη όπου τα ενοίκια είχαν αυξηθεί σχεδόν κατά 70% μέσα σε μία δεκαετία, περίπου ένας στους τέσσερις ψηφοφόρους στήριξε το αριστερό κόμμα Die Linke στις εκλογές αυτού του μήνα, αναδεικνύοντάς το σε ισχυρότερη πολιτική δύναμη στο Βερολίνο.
Η αρθρογράφος του Guardian Europe, Φάτμα Αϊντεμίρ, σημείωσε ότι η στρατηγική πίσω από την επιτυχία του κόμματος δεν ήταν ιδιαίτερα περίπλοκη. «Επειδή, περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο κόμμα σε αυτήν την εκστρατεία, το Die Linke έκανε αυτό το ζήτημα [της στέγασης] αναμφισβήτητα δικό του: το ερώτημα ποιος θα ζήσει στο Βερολίνο και με ποιο τίμημα».
Hundreds of thousands took the streets of Madrid Saturday to demand eviction protections amid Spain’s housing crisis
— BreakThrough News (@BTnewsroom) September 28, 2026
The protest took place under the banner of "Not one more Maricarmen," sparked by the eviction of 87-year-old Maricarmen Abascal from the apartment she had called… pic.twitter.com/ractISzkk2
«Αυτό μόλις ξεκινάει»
Μπροστά στην κοινή στεγαστική κρίση, ορισμένοι αναζητούν πλέον κοινές ευρωπαϊκές λύσεις.
Στην αντισύνοδο της Μαδρίτης, ακτιβιστές ανακοίνωσαν τη δημιουργία μιας πανευρωπαϊκής συμμαχίας, με αιτήματα όπως η καθιέρωση συμβάσεων μίσθωσης αορίστου διάρκειας και ο έλεγχος των ενοικίων σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, δεκάδες οργανώσεις ξεκίνησαν επίσης την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών, καλώντας τους Ευρωπαίους να υπογράψουν αίτημα για τη λήψη μέτρων σε επίπεδο ΕΕ με στόχο την προστασία των ενοικιαστών, τον περιορισμό της κερδοσκοπίας στην αγορά ακινήτων και τη μετατροπή κενών κτιρίων σε κατοικίες.
«Σε κάθε ευρωπαϊκή χώρα, σε κάθε μεγάλη έρευνα και σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, η στέγαση αναδεικνύεται ως η νούμερο ένα ανησυχία των πολιτών», αναφέρει η πρωτοβουλία.
«Το βλέπουμε και το νιώθουμε καθημερινά: εργαζόμενοι που δεν μπορούν πλέον να αντέξουν οικονομικά την πόλη που χτίζουν, νέοι που δεν μπορούν να φύγουν από το σπίτι των γονιών τους, ενοικιαστές που εκδιώχθηκαν από τις γειτονιές τους μετά από ανακαινίσεις, άδεια κτίρια ενώ οι άνθρωποι κοιμούνται στον δρόμο».
🔴 Més d'un centenar de persones segueixen encara (22:35h) davant del Palau de Congressos per reclamar el Decret Maricarmen. Els manifestants seuen davant del cordó policial i criden: "Els furgons estan plens de coca!". pic.twitter.com/p7EKnSFo9r
— David Melero 📸 📽 ✏ 🔴 (@davidmelero__) September 28, 2026
Οι κινητοποιήσεις στην Ισπανία φέρνουν αποτελέσματα
Στην Ισπανία, όπου ο ολοήμερος καταυλισμός στη Μαδρίτη έχει οδηγήσει στη δημιουργία αντίστοιχων καταυλισμών σε πόλεις όπως η Βαρκελώνη, η Σεβίλλη και η Πάλμα ντε Μαγιόρκα, οι κινητοποιήσεις έχουν ήδη αρχίσει να προκαλούν πολιτικές και κοινωνικές αντιδράσεις.
Η Μαρικάρμεν, η 87χρονη γυναίκα που είχε εκδιωχθεί από το σπίτι της, θα έχει τη δυνατότητα να επιστρέψει στο διαμέρισμά της, όπως επιβεβαιώθηκε την Τρίτη.
Το ενοίκιό της θα παραμείνει περίπου στα 500 ευρώ τον μήνα, ποσό που πλήρωνε επί χρόνια και το οποίο είναι σημαντικά χαμηλότερο από τα 2.650 ευρώ που είχε αρχικά ζητήσει η επενδυτική εταιρεία που κατέχει το διαμέρισμα.
Την ίδια εβδομάδα, η ισπανική κυβέρνηση ανακοίνωσε επίσης ότι ενέκρινε δύο διατάγματα για τη στέγαση. Μεταξύ άλλων, προβλέπουν μεταρρυθμίσεις όπως η απαγόρευση εξώσεων έως το 2030, καθώς και η ρύθμιση των προσωρινών μισθώσεων και των μισθώσεων ανά δωμάτιο.
Τα μέτρα, ωστόσο, θα πρέπει τώρα να εγκριθούν από το κατακερματισμένο ισπανικό κοινοβούλιο.
Gigantesca manifestación ahora mismo en Madrid contra el desahucio de Maricarmen y por una vivienda digna. Comienza una acampada en la Puerta del Sol. Impresionante. pic.twitter.com/HaSUivGXq5
— Fonsi Loaiza (@FonsiLoaiza) September 26, 2026
Πολιτική ευκαιρία για το στεγαστικό
Παραμένει άγνωστο τι ακριβώς θα ακολουθήσει για το κίνημα γύρω από το δικαίωμα στη στέγαση, το οποίο έχει εξαπλωθεί τις τελευταίες ημέρες σε ολόκληρη την Ισπανία.
Με τις επόμενες γενικές εκλογές να πλησιάζουν και τον κυβερνητικό συνασπισμό υπό την ηγεσία των Σοσιαλιστών να αναζητά τρόπους για να ενισχύσει τη στήριξή του μεταξύ των προοδευτικών ψηφοφόρων, οι ακτιβιστές θεωρούν ότι έχει δημιουργηθεί μια ιδιαίτερη ευκαιρία για να αναδειχθεί ένα ζήτημα που εδώ και χρόνια οι Ισπανοί κατατάσσουν μεταξύ των σημαντικότερων προβλημάτων της χώρας.
«Οι επόμενες ημέρες θα είναι κρίσιμες», δήλωσε την Τρίτη η Ένωση Ενοικιαστών της Μαδρίτης, καλώντας σε νέες κινητοποιήσεις αυτό το Σαββατοκύριακο.
«Ένα ιστορικό παράθυρο ευκαιρίας έχει ανοίξει για να αντιστραφούν δεκαετίες εμπορευματοποίησης της στέγασης. Γι' αυτό πρέπει να εντείνουμε την πίεση».
Ή, όπως το διατύπωσε η Ένωση Ενοικιαστών της Μάλαγα σε διαδικτυακή ανάρτησή της: «Αυτό μόλις ξεκινάει».
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
