«Οι υπεύθυνοι δημοσίων σχέσεων μισούσαν το όνομα»: Η ιστορία 1.000 ετών πίσω από το Bluetooth

Δύο αρχαίες ρουνικές λίθινες στήλες στο Γέλινγκ αφηγούνται την ιστορία του βασιλιά των Βίκινγκ που διαμόρφωσε τη Δανία και ενέπνευσε το όνομα του Bluetooth

Bluetooth

Αν έχετε συνδέσει ποτέ ασύρματα το κινητό σας με ακουστικά ή τον υπολογιστή σας, τότε γνωρίζετε ήδη το Bluetooth. Η τεχνολογία είναι σύγχρονη, όμως το όνομά της έχει τις ρίζες του περισσότερα από 1.000 χρόνια πίσω, σε έναν βασιλιά των Βίκινγκ, του οποίου η κληρονομιά παραμένει ζωντανή στο Γέλινγκ, μια μικρή πόλη της Δανίας, περίπου 250 χιλιόμετρα δυτικά της Κοπεγχάγης.

Εδώ, δύο αρχαίες ρουνικές στήλες αφηγούνται την ιστορία της βασιλείας του και δίνουν το πρώτο στοιχείο για το πώς το παράξενο παρατσούκλι του κατέληξε να γίνει το όνομα μιας από τις πιο διαδεδομένες τεχνολογίες ασύρματης επικοινωνίας στον κόσμο.

Ο βασιλιάς των Βίκινγκ που ονομαζόταν Bluetooth

Ο βασιλιάς ήταν ο Χάραλντ Γκάρμσον (Harald Gormsson), ο οποίος κυβέρνησε τη Δανία τον 10ο αιώνα. Το προσωνύμιό του ήταν Bluetooth - Blátǫnn στα παλαιά νορβηγικά - και καταγράφεται για πρώτη φορά περίπου 150 χρόνια μετά τον θάνατό του. Πιστεύεται ότι παρέπεμπε σε ένα «μπλε» ή σαπισμένο δόντι.

Ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα του Χάραλντ ήταν ο εκχριστιανισμός της Δανίας, ο οποίος τοποθετείται περίπου στο 965. Η μεγαλύτερη από τις δύο ρουνικές στήλες του Γέλινγκ, που κατασκευάστηκε με εντολή του ίδιου, αναφέρει ότι «κατέκτησε όλη τη Δανία και τη Νορβηγία και έκανε τους Δανούς χριστιανούς». Πάνω στη στήλη υπάρχει επίσης μία από τις αρχαιότερες απεικονίσεις του Χριστού στη Σκανδιναβία.

Μέχρι τότε, μεγάλο μέρος της βόρειας Ευρώπης ήταν χωρισμένο σε μικρότερες επικράτειες, που διοικούνταν από τοπικούς αρχηγούς. Ο χριστιανισμός έδωσε στον Χάραλντ ένα εργαλείο για να εδραιώσει την εξουσία του, να ενισχύσει τους δεσμούς της Δανίας με τη χριστιανική Ευρώπη και να συμβάλει στην ενοποίηση του αναδυόμενου κράτους.

«Πρόκειται για τη διαδικασία συγκρότησης του δανικού κράτους, έπειτα από 200 χρόνια εποχής των Βίκινγκ, κατά τα οποία οι κάτοικοι του Βορρά χρειάστηκε να μάθουν πολλά», εξηγεί ο Άνταμ Μπακ, επιμελητής στο Κέντρο Εμπειρίας και Μουσείο Kongernes Jelling.

«Αρχίζουν να κατανοούν καλύτερα τις διαφορετικές μορφές πολιτικής οργάνωσης στην Ευρώπη, τι μπορεί να τους προσφέρει ο χριστιανισμός και πώς μπορεί να συγκεντρωθεί η εξουσία σε ένα ενιαίο κράτος».

Γιατί το Γέλινγκ έχει τόσο μεγάλη σημασία

Η ιστορία του Χάραλντ είναι κυριολεκτικά χαραγμένη στο τοπίο του Γέλινγκ.

Ο πατέρας του, ο Γκορμ, είχε παραγγείλει τη μικρότερη και παλαιότερη από τις δύο ρουνικές στήλες, στη μνήμη της συζύγου του, Θύρα. Η στήλη θεωρείται ότι περιέχει την πρώτη γραπτή αναφορά στο όνομα «Δανία» εντός της ίδιας της χώρας.

«Την αποκαλούμε ληξιαρχική πράξη γέννησης της Δανίας», λέει η Αν Χάβγκααρντ Μίκελσεν, κάτοικος της κοντινής πόλης Βέιλε. Το Γέλινγκ, επομένως, θεωρείται η γενέτειρά της.

Σήμερα η πόλη έχει μόλις περίπου 4.000 κατοίκους, όμως την εποχή του Bluetooth αποτελούσε σημαντικό κέντρο εξουσίας. Αρχικά ήταν ένας παγανιστικός ταφικός χώρος. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Χάραλντ, όμως, το Γέλινγκ μετατράπηκε σε έναν τόπο όπου συνυπήρχαν οι παλιές παγανιστικές παραδόσεις και η νέα χριστιανική πίστη.

Σήμερα, λευκοί πάσσαλοι σηματοδοτούν την περίμετρο του ξύλινου περιβόλου που κάποτε περιέκλειε τα μνημεία του Γέλινγκ, ενώ εκατοντάδες σημάδια στο έδαφος αποτυπώνουν το περίγραμμα μιας τεράστιας κατασκευής σε σχήμα πλοίου, η οποία πιθανότατα ήταν αφιερωμένη στη Θύρα.

Δύο ταφικοί τύμβοι και μια χριστιανική εκκλησία συμπληρώνουν το ιστορικό τοπίο.

Για τον Μπακ, το Γέλινγκ δεν αφηγείται τόσο την ιστορία των «τολμηρών πολεμιστών των Βίκινγκ και του Θωρ και του Όντιν», όσο μια ιστορία πολιτικής και μετάβασης: «την αλλαγή από κάτι παλαιότερο σε κάτι καινούργιο».

Το 1994, οι τύμβοι, οι ρουνικές στήλες και η εκκλησία του Γέλινγκ εντάχθηκαν στον κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, αποτελώντας τον πρώτο τέτοιο χώρο της Δανίας.

Στο κοντινό κέντρο επισκεπτών Kongernes Jelling, διαδραστικές εκθέσεις παρουσιάζουν τη μετάβαση από τις θρησκευτικές πεποιθήσεις των Βίκινγκ στον χριστιανισμό. Οι δύο ρουνικές στήλες - η μία αποκαλείται «βαπτιστήριο της Δανίας» και η άλλη «ληξιαρχική πράξη γέννησής» της - προστατεύονται σήμερα πίσω από γυάλινο περίβλημα.

Από βασιλιά των Βίκινγκ σε όνομα της τεχνολογίας Bluetooth

Περισσότερα από 1.000 χρόνια αργότερα, η φήμη του Χάραλντ ως ηγεμόνα που ένωσε διαφορετικές περιοχές έδωσε στο όνομά του μια εντελώς απρόσμενη δεύτερη ζωή.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, μηχανικοί από εταιρείες όπως η Toshiba, η IBM, η Nokia, η Intel και η Ericsson εργάζονταν πάνω σε μια νέα τεχνολογία που θα επέτρεπε σε συσκευές διαφορετικών κατασκευαστών να επικοινωνούν μεταξύ τους. Χρειαζόταν, όμως, ένα κωδικό όνομα.

Ο Αμερικανός μηχανικός της Intel Τζιμ Κάρνταχ συνεργαζόταν εκείνη την περίοδο με Σουηδούς μηχανικούς και, σε μια συζήτηση, η κουβέντα στράφηκε στους Βίκινγκ.

Ο Κάρνταχ ενδιαφέρθηκε τόσο πολύ, ώστε άρχισε να διαβάζει ένα βιβλίο για την ιστορία της περιόδου, το ίδιο βιβλίο που σήμερα εκτίθεται στο Kongernes Jelling. Εκεί γοητεύτηκε από την ιστορία του βασιλιά που είχε ενώσει τη Δανία και τη Νορβηγία.

Η σύνδεση με τη νέα τεχνολογία ήταν σχεδόν αυτονόητη: όπως ο Χάραλντ ένωσε διαφορετικές περιοχές, έτσι και το νέο σύστημα θα μπορούσε να «ενώσει» διαφορετικές ηλεκτρονικές συσκευές.

Το κωδικό όνομα διέρρευσε πριν ακόμη συνταχθεί το επίσημο δελτίο Τύπου.

Και κάπως έτσι γράφτηκε ένα κομμάτι της τεχνολογικής ιστορίας.

«Οι υπεύθυνοι δημοσίων σχέσεων μισούσαν το όνομα, επειδή συνέδεαν το “Bluetooth” με την κακή στοματική υγιεινή», λέει ο Μπακ.

«Ανησυχούσαν πολύ και είχαν προτείνει κάθε λογής άλλα ονόματα, τα οποία εξηγούσαν καλύτερα τι ήταν το προϊόν, αλλά ήταν πολύ πιο βαρετά. Το Bluetooth ξεχώρισε επειδή ήταν τόσο ιδιαίτερο ως όνομα».

Και το σύμβολο έχει ιστορία

Η επιτυχία του ονόματος ενισχύθηκε και από το χαρακτηριστικό λογότυπο της τεχνολογίας. Το σύμβολο του Bluetooth είναι εμπνευσμένο από τους ρούνους και συνδυάζει τους χαρακτήρες που αντιστοιχούν στα αρχικά H και B, προς τιμήν του Harald Bluetooth.

Έτσι, κάθε φορά που βλέπουμε το γνώριμο σύμβολο στις ρυθμίσεις ενός κινητού, ενός υπολογιστή ή ενός ζευγαριού ακουστικών, βλέπουμε στην πραγματικότητα ένα μικρό κομμάτι της ιστορίας των Βίκινγκ.

Μια «συγγνώμη» 1.000 χρόνια μετά

Το 2023, με αφορμή τη συμπλήρωση 25 χρόνων από την εμφάνιση της τεχνολογίας, ο Τζιμ Κάρνταχ και άλλοι από τους ανθρώπους που συμμετείχαν στη δημιουργία της επισκέφθηκαν το Kongernes Jelling.

Εκεί, με αρκετή δόση χιούμορ, ζήτησαν «συγγνώμη» από τον Χάραλντ επειδή χρησιμοποίησαν το όνομά του χωρίς την άδειά του.

Το μουσείο, φυσικά, αποδέχθηκε τη συγγνώμη και τους έδωσε την άδεια να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν το όνομα για τα επόμενα 1.000 χρόνια.

Ένας βασιλιάς του 10ου αιώνα, ένα παράξενο παρατσούκλι, δύο ρουνικές στήλες και μια ομάδα μηχανικών της δεκαετίας του 1990 συνέδεσαν, τελικά, δύο κόσμους που έμοιαζαν να απέχουν όσο περισσότερο γίνεται: την εποχή των Βίκινγκ και την εποχή της ασύρματης τεχνολογίας. 

Πηγή: skai.gr
11 0 Bookmark

Απόρρητο