Οι Δημοκρατικοί πέτυχαν σαρωτική νίκη στις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, εξασφαλίζοντας τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Αν και το κόμμα του εν ενεργεία προέδρου συνήθως καταγράφει απώλειες σε αυτές τις εκλογές, το μέγεθος της ήττας των Ρεπουμπλικανών ερμηνεύεται ως ηχηρή αποδοκιμασία της πρώτης διετίας της νέας θητείας του Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) στον Λευκό Οίκο.
Από τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων για το αυξημένο κόστος ζωής μέχρι τη μειωμένη δημοτικότητα του Αμερικανού προέδρου, πέντε βασικοί παράγοντες εξηγούν την εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών, σύμφωνα με ανάλυση του BBC.
1. Η εκτόξευση του κόστους ζωής
Σε ολόκληρες τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι ψηφοφόροι βρίσκονται αντιμέτωποι με τη συνεχή αύξηση των τιμών βασικών αγαθών. Η δυσαρέσκειά τους ήταν ιδιαίτερα αισθητή σε κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις.
«Οι τιμές της βενζίνης, των τροφίμων, τα πάντα αυξάνονται», δήλωσε στο BBC μία ψηφοφόρος στη Βόρεια Καρολίνα πριν από τις εκλογές, προσθέτοντας ότι αυτή τη φορά επέλεξε τους Δημοκρατικούς, ενώ προηγουμένως ψήφιζε Ρεπουμπλικανούς.
Οι τιμές αυξήθηκαν κατά 3,7% σε ετήσια βάση έως τον Σεπτέμβριο, κυρίως λόγω της ανόδου του κόστους των καυσίμων και της ενέργειας. Σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία, στις αρχές Οκτωβρίου η μέση λιανική τιμή του ντίζελ στις ΗΠΑ βρισκόταν λίγο κάτω από το ιστορικό υψηλό των 6,52 δολαρίων (4,83 λιρών) ανά γαλόνι, που είχε καταγραφεί τον Σεπτέμβριο.
Σχεδόν οκτώ στους δέκα ψηφοφόρους (79%) δήλωσαν ότι ο πληθωρισμός είχε προκαλέσει στους ίδιους και στις οικογένειές τους σοβαρές ή μέτριες οικονομικές δυσκολίες κατά το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με στοιχεία εκλογικών δημοσκοπήσεων.
Παράλληλα, περισσότεροι από έξι στους δέκα ερωτηθέντες απέδωσαν την ευθύνη στον Τραμπ, εκτιμώντας ότι οι ασυνήθιστα υψηλές τιμές οφείλονταν στις πολιτικές του.
Διαβάστε εδώ όλες τις τελευταίες εξελίξεις σχετικά με τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ
2. Ο αντιδημοφιλής πόλεμος με το Ιράν
Σημαντικός παράγοντας πίσω από την άνοδο των τιμών ήταν ο πόλεμος με το Ιράν, τον οποίο ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ τον Φεβρουάριο.
Οι τιμές των καυσίμων εκτινάχθηκαν όταν η Τεχεράνη, σε αντίποινα, προχώρησε στον ουσιαστικό αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, περιορίζοντας δραστικά τη διέλευση από μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παγκοσμίως.
Έκτοτε, οι Αμερικανοί καταναλωτές επιβαρύνονται με αυξημένες τιμές στα πρατήρια καυσίμων.
Ο πόλεμος αποδείχθηκε ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στην αμερικανική κοινωνία. Για τους Ρεπουμπλικανούς του κινήματος MAGA, μάλιστα, εκλήφθηκε και ως αθέτηση της προεκλογικής υπόσχεσης του Τραμπ, στο πλαίσιο της ατζέντας «Πρώτα η Αμερική» (America First), ότι δεν θα εμπλεκόταν σε νέους πολέμους.
Περίπου έξι στους δέκα ερωτηθέντες (63%) σε εκλογική δημοσκόπηση δήλωσαν ότι οι ΗΠΑ έλαβαν λανθασμένη απόφαση προχωρώντας σε στρατιωτική δράση κατά του Ιράν.
Ξεχωριστά, σχεδόν τα τρία τέταρτα των ψηφοφόρων (74%) ανέφεραν ότι η σύγκρουση αποτέλεσε καθοριστικό ή σημαντικό παράγοντα για την ψήφο τους στις εκλογές για το Κογκρέσο.
Το πρωί μετά τις εκλογές, ο Τραμπ παραδέχθηκε ότι ο πόλεμος συνέβαλε στην ήττα, επέμεινε όμως, σε συνέντευξή του στο Fox News, ότι δεν είχε άλλη επιλογή από το να παρέμβει, προκειμένου να αποτρέψει την απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν.
3. Η στοχευμένη προεκλογική στρατηγική των Δημοκρατικών
Η έκταση και η γεωγραφική διασπορά της νίκης των Δημοκρατικών κατέστησαν δυνατές χάρη και σε ισχυρούς υποψηφίους, οι οποίοι κατάφεραν να εμφανιστούν αυθεντικοί και να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων, ιδιαίτερα σε παραδοσιακά προπύργια των Ρεπουμπλικανών.
Οι Δημοκρατικοί διατήρησαν μια συνεπή προεκλογική γραμμή, επικεντρωμένη στο κόστος ζωής και στην πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας.
Ο πρώην εκπαιδευτικός Τζέιμς Ταλαρίκο (James Talarico) και ο πάστορας Άνταμ Χάμιλτον (Adam Hamilton) αναφέρθηκαν επίσης στη θρησκευτική τους πίστη με τρόπο που βρήκε ανταπόκριση στους ψηφοφόρους του Τέξας και του Κάνσας, αντίστοιχα.
Στη Νότια Καρολίνα, η Δημοκρατική Άνι Άντριους (Annie Andrews) πέτυχε μια απροσδόκητη εκλογική ανατροπή. Η πρώην παιδίατρος επικεντρώθηκε στο οικονομικό κόστος της υγειονομικής περίθαλψης, ένα ζήτημα που απασχολεί έντονα τους Αμερικανούς, πολλοί από τους οποίους θεωρούν ότι το σύστημα υγείας της χώρας δεν λειτουργεί αποτελεσματικά.
Ο πρώην αξιωματούχος δημόσιας υγείας Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ (Abdul El-Sayed), ο οποίος επικράτησε στο Μίσιγκαν διατηρώντας την έδρα στους Δημοκρατικούς, υιοθέτησε ως κεντρικό σύνθημα την ανάγκη να απομακρυνθεί «το χρήμα από την πολιτική και να επιστρέψει στις τσέπες των πολιτών».
Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Τζον Όσοφ (Jon Ossoff), ο οποίος επανεξελέγη στην Τζόρτζια, έθεσε στο επίκεντρο της εκστρατείας του το κόστος ζωής και τη διαφθορά. Η άνετη νίκη του 39χρονου σε μια πολιτεία όπου ο Τραμπ είχε επικρατήσει δύο φορές αναμένεται να ενισχύσει τα σενάρια για ενδεχόμενη υποψηφιότητά του στις προεδρικές εκλογές του 2028.
Ακόμη και ο ίδιος ο Τραμπ επαίνεσε τους Δημοκρατικούς, δηλώνοντας στο Fox News ότι «έκαναν καλή δουλειά».
Αντίθετα, ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί υποψήφιοι, όπως ο Κεν Πάξτον (Ken Paxton) στο Τέξας, δέχθηκαν επικρίσεις για αδύναμες προεκλογικές εκστρατείες, οι οποίες δεν επικεντρώθηκαν επαρκώς στις ανησυχίες των ψηφοφόρων.
4. Η μειωμένη δημοτικότητα του Τραμπ επιβάρυνε τους Ρεπουμπλικανούς
Δύο από τα ζητήματα που προκαλούσαν τη μεγαλύτερη δυσαρέσκεια στους ψηφοφόρους - η εκτόξευση των τιμών και ο πόλεμος με το Ιράν - συνδέονταν άμεσα με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Τα ποσοστά αποδοχής του είχαν υποχωρήσει ακόμη και μεταξύ των Ρεπουμπλικανών ψηφοφόρων, καθιστώντας ιδιαίτερα ευάλωτες ορισμένες πολιτείες που τον είχαν στηρίξει το 2024.
Ο Τραμπ κάλεσε τους υποστηρικτές του να φανταστούν ότι ο ίδιος ήταν υποψήφιος, επιχειρώντας να τους κινητοποιήσει.
Ωστόσο, έπειτα από περισσότερο από μία δεκαετία κατά την οποία κυριαρχεί στην αμερικανική πολιτική σκηνή, ορισμένοι θεωρούν ότι τα αποτελέσματα αυτά αποτελούν ένδειξη πως η πολιτική του απήχηση ενδέχεται να φθίνει.
Μέσα σε ένα κλίμα αυξανόμενης δυσαρέσκειας, η επιλογή του να θέσει τον εαυτό του στο επίκεντρο της προεκλογικής εκστρατείας των Ρεπουμπλικανών ενείχε κινδύνους και φαίνεται ότι είχε τα αντίθετα από τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα.
Τους μήνες πριν από την ψηφοφορία, οι δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι πολλοί Αμερικανοί επιθυμούσαν από τον Τραμπ να επικεντρωθεί περισσότερο στις ανησυχίες τους για την αύξηση των τιμών.
Ωστόσο, στην τελευταία προεκλογική ομιλία του, τη Δευτέρα στην Ουάσινγκτον, ο Αμερικανός πρόεδρος αφιέρωσε μεγάλο μέρος της τοποθέτησής του στο αμφιλεγόμενο έργο ανακαίνισης της Reflecting Pool, που βρισκόταν πίσω του.
5. Η μεταστροφή των ισπανόφωνων και των μαύρων ψηφοφόρων
Πριν από δύο χρόνια, η μετακίνηση μέρους των ισπανόφωνων και των μαύρων ψηφοφόρων προς τους Ρεπουμπλικανούς είχε συμβάλει στην καθαρή νίκη του Τραμπ. Στις φετινές ενδιάμεσες εκλογές, ωστόσο, η τάση αυτή φαίνεται ότι αντιστράφηκε.
Οι Δημοκρατικοί επικράτησαν και στις τρεις εκλογικές περιφέρειες της Βουλής των Αντιπροσώπων κατά μήκος των συνόρων Τέξας–Μεξικού, όπου η πλειονότητα του πληθυσμού είναι ισπανόφωνη.
Σύμφωνα με ανάλυση των New York Times, σε κομητείες με κυρίως ισπανόφωνο πληθυσμό καταγράφηκε μετατόπιση άνω των 22 ποσοστιαίων μονάδων εις βάρος των Ρεπουμπλικανών υποψηφίων για τη Γερουσία, σε σύγκριση με τις προεδρικές εκλογές του 2024.
Όπως επισήμανε ο δημοσιογράφος δεδομένων Τζεφ Άντελσον (Jeff Adelson), η μεταβολή αυτή ήταν μεγαλύτερη από εκείνη οποιασδήποτε άλλης μεγάλης δημογραφικής ομάδας στις ΗΠΑ.
Η μεταστροφή σημειώνεται εν μέσω εκτεταμένης δυσαρέσκειας για την εφαρμογή της μεταναστευτικής πολιτικής. Η πλειονότητα των Αμερικανών (56%) έχει αρνητική άποψη για την Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE), σύμφωνα με το ερευνητικό κέντρο Pew Research Center.
Σημαντική μετατόπιση προς τους Δημοκρατικούς καταγράφηκε επίσης σε κομητείες με πλειοψηφία μαύρων κατοίκων, στις αναμετρήσεις για τη Γερουσία.
Η εκλογική μάχη για τη Γερουσία παραμένει αμφίρροπη στο Μισισίπι, την πολιτεία με το υψηλότερο ποσοστό μαύρων ψηφοφόρων στις ΗΠΑ, περίπου 37%.
Εάν επικρατήσει ο Σκοτ Κόλομ (Scott Colom), θα γίνει ο πρώτος Δημοκρατικός που εκλέγεται στη Γερουσία από το Μισισίπι από το 1982.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
