Ευκλής: Ο ξεχασμένος αγγελιοφόρος της Μάχης του Μαραθώνα

Η αρχαία μαρτυρία για τον Ευκλή, η αποστολή του Φειδιππίδη στη Σπάρτη και η ιστορία πίσω από την καθιέρωση του Μαραθωνίου Δρόμου

Μαραθώνιος

Ποιος ήταν τελικά ο αγγελιοφόρος που μετέφερε στην Αθήνα την είδηση της νίκης στη Μάχη του Μαραθώνα; Το όνομα του Φειδιππίδη έχει επικρατήσει στη συλλογική μνήμη, ωστόσο η αρχαία παράδοση αναφέρει και έναν άλλο πολεμιστή, τον Ευκλή, στον οποίο αποδίδεται η διαδρομή από το πεδίο της μάχης μέχρι την πόλη.

Η ιστορία του συνδέεται με ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της αρχαιότητας, τη νίκη των Αθηναίων και των Πλαταιέων επί των Περσών το 490 π.Χ., αλλά και με τη δημιουργία του σύγχρονου Μαραθωνίου Δρόμου. Οι αρχαίες μαρτυρίες, πάντως, δεν συμφωνούν ως προς την ταυτότητα του ανθρώπου που ανακοίνωσε την έκβαση της μάχης.

Η Μάχη του Μαραθώνα και η ιστορία του Ευκλή

Τον Αύγουστο ή τον Σεπτέμβριο του 490 π.Χ., ο περσικός στρατός, υπό τον Δάτη και τον Αρταφέρνη, έφτασε στον Μαραθώνα, έχοντας προηγουμένως καταλάβει τις Κυκλάδες και καταστρέψει την Ερέτρια. Στόχος της εκστρατείας, που αποτελούσε την πρώτη προσπάθεια περσικής εισβολής στην ηπειρωτική Ελλάδα, ήταν η κατάληψη της Αθήνας. Απέναντι στους Πέρσες παρατάχθηκαν περίπου 10.000 Αθηναίοι και 1.000 Πλαταιείς, οι οποίοι, παρά την αριθμητική υπεροχή του αντιπάλου, κατάφεραν υπό την καθοδήγηση του Μιλτιάδη να τον νικήσουν και να τον τρέψουν σε φυγή.

Μετά τη μάχη, η είδηση της νίκης έπρεπε να φτάσει στην Αθήνα.

Σύμφωνα με μεταγενέστερη παράδοση, την αποστολή αυτή ανέλαβε ο Ευκλής, ένας οπλίτης που είχε πολεμήσει στον Μαραθώνα. Παρά την εξάντλησή του, φέρεται να ξεκίνησε φορώντας την πανοπλία του και να διένυσε την απόσταση μέχρι την Αθήνα, όπου ανακοίνωσε τη νίκη προτού αφήσει την τελευταία του πνοή. Η αφήγηση συνδέθηκε με τη φράση «Χαίρεται, νενικήκαμεν», αν και ούτε η ακριβής διατύπωση ούτε οι συνθήκες θανάτου του αγγελιοφόρου μπορούν να θεωρηθούν ιστορικά εξακριβωμένες.

Ο Ευκλής αναφέρεται από τον Πλούταρχο ως ο άνθρωπος που μετέφερε το νικηφόρο μήνυμα. Ωστόσο, ο αρχαίος συγγραφέας καταγράφει και διαφορετική εκδοχή, σύμφωνα με την οποία την αποστολή εκτέλεσε ο Θέρσιππος. Η ύπαρξη περισσότερων μαρτυριών δεν επιτρέπει την οριστική ταυτοποίηση του αγγελιοφόρου.

Φειδιππίδης: Ο ημεροδρόμος που έτρεξε μέχρι τη Σπάρτη

Ο Φειδιππίδης έχει τη δική του, ιστορικά καταγεγραμμένη θέση στα γεγονότα που προηγήθηκαν της Μάχης του Μαραθώνα. Ήταν γνωστός ημεροδρόμος, ένας επαγγελματίας δρομέας μεγάλων αποστάσεων, τον οποίο οι Αθηναίοι επέλεξαν για να μεταφέρει στη Σπάρτη το αίτημά τους για στρατιωτική βοήθεια απέναντι στην περσική απειλή.

Η αποστολή του καταγράφεται από τον Ηρόδοτο, ο οποίος αναφέρει ότι ο Φειδιππίδης έφτασε στη Σπάρτη την επομένη της αναχώρησής του από την Αθήνα. Η διαδρομή, μήκους περίπου 246 χιλιομέτρων, αποτέλεσε έναν εξαιρετικό άθλο αντοχής.

Σε ανάμνηση της συγκεκριμένης αποστολής διεξάγεται σήμερα το Σπάρταθλον, ένας από τους γνωστότερους διεθνείς αγώνες υπεραποστάσεων, με συμμετοχές δρομέων από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Πώς καθιερώθηκε ο Μαραθώνιος Δρόμος

Η παράδοση του αγγελιοφόρου που μετέφερε στην Αθήνα το μήνυμα της νίκης ενέπνευσε τη δημιουργία του Μαραθωνίου Δρόμου στους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες, που πραγματοποιήθηκαν στην Αθήνα το 1896. Οι διοργανωτές θέλησαν με τον νέο αγώνα να αποτίσουν φόρο τιμής στη Μάχη του Μαραθώνα και στον δρομέα που, σύμφωνα με την παράδοση, κάλυψε την απόσταση από το πεδίο της σύγκρουσης έως την πόλη. Δεν έχει, ωστόσο, εξακριβωθεί ποια ακριβώς διαδρομή ακολούθησε ο αρχαίος αγγελιοφόρος.

Στην πρώτη ολυμπιακή διοργάνωση, οι δρομείς κάλυψαν περίπου 40 χιλιόμετρα. Η σημερινή απόσταση των 42.195 μέτρων συνδέεται με τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου το 1908 και καθιερώθηκε επίσημα το 1921.

Ο Ευκλής παραμένει έτσι μία από τις μορφές που η αρχαία παράδοση συνέδεσε με το μήνυμα της νίκης στον Μαραθώνα. Ο Φειδιππίδης, από την πλευρά του, διατηρεί τη θέση του στην Ιστορία ως ο ημεροδρόμος που στάλθηκε στη Σπάρτη πριν από τη μάχη, σε μια αποστολή που εξακολουθεί να τιμάται μέσα από τον σύγχρονο αγώνα υπεραποστάσεων.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
2 0 Bookmark

Απόρρητο