Οι διαφωνίες για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας, τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη μεταναστευτική πολιτική κυριάρχησαν στη διήμερη σύνοδο κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες, χωρίς ωστόσο να προκύψουν αποφάσεις στα σημαντικότερα ζητήματα.
Παρά τις εκκλήσεις για άμεσες πρωτοβουλίες, οι κρίσιμες επιλογές παραπέμφθηκαν σε επόμενες συζητήσεις, με νέες διαβουλεύσεις να αναμένονται τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο.
Οι ηγέτες συζήτησαν, μεταξύ άλλων, την οικονομική στήριξη του Κιέβου, τον προϋπολογισμό της ΕΕ για τα επόμενα χρόνια, τους κανόνες για τις εκπομπές ρύπων και την αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής.
Το αποτέλεσμα της συνόδου ανέδειξε τις δυσκολίες επίτευξης κοινής γραμμής, καθώς οι εθνικές προτεραιότητες και οι πολιτικές διαφορές παραμένουν ισχυρές. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος μετέβη στο Βέλγιο για τις συζητήσεις, δεν εξασφάλισε συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την κάλυψη των πρόσθετων οικονομικών αναγκών της χώρας του.
Ζελένσκι: Χρειαζόμαστε επιπλέον 70 δισ. ευρώ για το 2027
Ο Ουκρανός πρόεδρος κάλεσε τους Ευρωπαίους ηγέτες να συμφωνήσουν σε ένα συγκεκριμένο σχέδιο χρηματοδότησης, προειδοποιώντας για τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει η αδυναμία κάλυψης των αναγκών της χώρας του.
Όπως υποστήριξε, το κόστος του πολέμου για την Ουκρανία θα φτάσει τα 155 δισ. ευρώ το 2027, ενώ απαιτούνται τουλάχιστον 70 δισ. ευρώ επιπλέον για την άμυνα, τον εξοπλισμό και τη διατήρηση της αντοχής της χώρας απέναντι στη ρωσική εισβολή.
«Αυτό είναι ένα ρεαλιστικό ποσό. Και σας ζητώ να βρείτε αυτήν την υποστήριξη. Θα μας βοηθήσει να συγκρατήσουμε τη Ρωσία», δήλωσε ο Ζελένσκι.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η αποτυχία εξασφάλισης επαρκούς χρηματοδότησης θα μπορούσε να προκαλέσει μια πρωτοφανή μεταναστευτική κρίση, κάνοντας λόγο για το ενδεχόμενο να αναζητήσουν καταφύγιο στην Ευρώπη «20 εκατομμύρια Ουκρανοί».
Σύμφωνα με δύο διπλωμάτες που μίλησαν στο POLITICO, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εξετάζουν διαφορετικές δυνατότητες για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών του Κιέβου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αναζήτηση πόρων από χώρες εκτός ΕΕ που στηρίζουν την Ουκρανία, η αξιοποίηση αδιάθετων ευρωπαϊκών κονδυλίων και η χορήγηση νέου κοινού δανείου.
Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης το ενδεχόμενο νέας ευρωπαϊκής δανειοδότησης, η οποία θα συμπλήρωνε το δάνειο των 90 δισ. ευρώ που είχε συμφωνηθεί την προηγούμενη χρονιά.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, δήλωσε ότι οι ηγέτες συμφώνησαν πως πρέπει να αντιμετωπιστούν οι πρόσθετες ανάγκες χρηματοδότησης της Ουκρανίας για το 2027 και ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρουσιάσει συγκεκριμένη πρόταση. Όπως ανέφερε, ωστόσο, δεν αφιερώθηκε πολύς χρόνος στη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου κατά τη διάρκεια της συνόδου.
Χωρίς πρόοδο για τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία
Παρά τις νέες πιέσεις για την αξιοποίηση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων που έχουν δεσμευτεί στη Δύση, οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν κατέληξαν σε αλλαγή στάσης.
Το ενδεχόμενο αξιοποίησης περίπου 300 δισ. ευρώ σε παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία είχε προκαλέσει έντονες διαφωνίες και στο παρελθόν, με το Βέλγιο, τη Γαλλία και την Ιταλία να έχουν εκφράσει αντιρρήσεις.
Στη νέα σύνοδο, αρκετές χώρες ζήτησαν να επανεξεταστεί η συγκεκριμένη επιλογή, ενώ η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συζήτησής της.
Ωστόσο, οι συνομιλίες δεν οδήγησαν σε κάποια ουσιαστική εξέλιξη.
«Τίποτα δεν έχει αλλάξει», δήλωσε ο Σουηδός πρωθυπουργός, Ουλφ Κρίστερσον, σημειώνοντας ότι, κατά την εκτίμησή του, δεν έχει υπάρξει πρόοδος από την προηγούμενη συζήτηση των ηγετών.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι, βραχυπρόθεσμα, η χρηματοδότηση της Ουκρανίας θα πρέπει να προέλθει από άλλες πηγές και όχι από τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.
Οι εναλλακτικές λύσεις που εξετάζονται δείχνουν ότι η ΕΕ αναζητά τρόπο να διατηρήσει τη χρηματοδοτική στήριξη προς το Κίεβο, χωρίς να έχει επιλυθεί το ζήτημα της νομικής και πολιτικής διαχείρισης των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
Αδιέξοδο και για τον προϋπολογισμό της ΕΕ
Χωρίς ουσιαστική πρόοδο ολοκληρώθηκαν και οι συζητήσεις για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, το ύψος του οποίου προσεγγίζει τα 2 τρισ. ευρώ.
Η σύνοδος είχε θεωρηθεί ευκαιρία να ξεπεραστεί το αδιέξοδο που διαρκεί εδώ και μήνες, καθώς τα κράτη-μέλη διαφωνούν τόσο για το συνολικό ύψος των διαθέσιμων πόρων όσο και για τον τρόπο κατανομής τους.
Από τη μία πλευρά, η Γερμανία και άλλες χώρες που τάσσονται υπέρ της δημοσιονομικής πειθαρχίας ζητούν έναν μικρότερο προϋπολογισμό. Από την άλλη, η ομάδα των «Φίλων της Συνοχής» επιδιώκει τη διατήρηση ή την ενίσχυση των κονδυλίων που κατευθύνονται στις πολιτικές συνοχής.
Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, προειδοποίησε ότι ο χρόνος για την επίτευξη συμφωνίας είναι περιορισμένος, ενόψει και των προεδρικών εκλογών στη Γαλλία το 2027.
«Νομίζω ότι μια απόφαση είναι εφικτή μέχρι το τέλος του έτους», δήλωσε μετά την ολοκλήρωση της συνόδου, προσθέτοντας ότι η αποτυχία επίτευξης συμφωνίας εντός του 2026 δεν θα αποτελούσε καλή εξέλιξη από δημοκρατική άποψη.
Παρά τις πιέσεις, καμία από τις δύο πλευρές δεν έκανε ουσιαστικά βήματα προς έναν συμβιβασμό.
Διαφωνίες για το κλίμα – Ηττήθηκε η πρόταση της Πολωνίας
Οι διαφορετικές προσεγγίσεις των κρατών-μελών αποτυπώθηκαν και στις συζητήσεις για την ευρωπαϊκή πολιτική κατά της κλιματικής αλλαγής.
Ο Πολωνός πρωθυπουργός, Ντόναλντ Τουσκ, επιχείρησε να εξασφαλίσει αλλαγές στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων ETS2, προκαλώντας πολύωρη αντιπαράθεση κατά την πρώτη ημέρα της συνόδου.
Παρά το γεγονός ότι η θέση του συγκέντρωσε μεγαλύτερη υποστήριξη σε σύγκριση με προηγούμενες συναντήσεις, η προσπάθειά του δεν επικράτησε. Άλλες χώρες επέμειναν στη διατήρηση του υφιστάμενου συστήματος.
Η διαφωνία αντανακλά τις διαφορετικές εκτιμήσεις των κυβερνήσεων για το κόστος της ενεργειακής μετάβασης, τις επιπτώσεις στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να εφαρμοστούν οι ευρωπαϊκοί κλιματικοί στόχοι.
Μεταναστευτικό: Η πρόταση Ιταλίας, Δανίας και Πολωνίας
Έντονες ήταν οι αντιπαραθέσεις και για τη μεταναστευτική πολιτική, με τη Δανία, την Ιταλία και την Πολωνία να πρωτοστατούν στην προσπάθεια για αυστηρότερη ευρωπαϊκή γραμμή.
Οι τρεις χώρες πρότειναν αλλαγές στο κείμενο των συμπερασμάτων της συνόδου, ώστε να γίνεται ρητή σύνδεση της παράτυπης μετανάστευσης με τα ποσοστά εγκληματικότητας και να χαρακτηρίζεται η μετανάστευση απειλή για την κοινωνική συνοχή των ευρωπαϊκών χωρών.
Σύμφωνα με δύο διπλωμάτες της ΕΕ, η πρόταση συγκέντρωσε την υποστήριξη περίπου δέκα κρατών, μεταξύ των οποίων και η Ουγγαρία. Παράλληλα, θεωρήθηκε ότι στρεφόταν έμμεσα κατά της Ισπανίας, μετά την απόφαση της κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ να προχωρήσει στη νομιμοποίηση περίπου ενός εκατομμυρίου μεταναστών χωρίς νόμιμα έγγραφα παραμονής.
Η ισπανική πρωτοβουλία έχει προκαλέσει αντιδράσεις από την Ιταλίδα πρωθυπουργό, Τζόρτζια Μελόνι, και τη Δανή ομόλογό της, Μέτε Φρέντερικσεν, οι οποίες υποστηρίζουν αυστηρότερη προσέγγιση στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών.
Η πρόταση, ωστόσο, δεν ενσωματώθηκε στην αρχική της μορφή στα τελικά συμπεράσματα της συνόδου. Οι επίμαχες παράγραφοι αφαιρέθηκαν και διατηρήθηκε μόνο μια συντομότερη εκδοχή, χωρίς την πλήρη διατύπωση που ζητούσαν οι υποστηρικτές της.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή θα παρουσιάσει πριν από το τέλος του έτους ένα πλαίσιο αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων, το οποίο θα επιτρέπει στα κράτη-μέλη να αντιδρούν σε αιφνίδιες μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών.
Ως παράδειγμα αναφέρθηκε η κατάσταση που προκλήθηκε το καλοκαίρι στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, όταν η περιοχή βρέθηκε αντιμέτωπη με αυξημένες μεταναστευτικές αφίξεις.
Μακρόν: Η συζήτηση για τη μετανάστευση πολιτικοποιήθηκε υπερβολικά
Ο Εμανουέλ Μακρόν άσκησε κριτική στον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκε η συζήτηση για τη μετανάστευση, υποστηρίζοντας ότι οι πολιτικές αντιπαραθέσεις περιόρισαν τις δυνατότητες συνεννόησης μεταξύ των κρατών-μελών.
«Ήταν μια κακή συζήτηση, επειδή είχε πολιτικοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό και αποτέλεσε σημαντική πηγή διχασμού γύρω από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος.
Η σύνοδος ολοκληρώθηκε, επομένως, χωρίς συμφωνία στα βασικά ζητήματα που είχαν τεθεί προς συζήτηση. Η χρηματοδότηση της Ουκρανίας, ο νέος προϋπολογισμός της ΕΕ και η μεταναστευτική πολιτική παραμένουν ανοιχτά μέτωπα, ενώ οι επόμενοι μήνες θα κρίνουν αν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μπορούν να γεφυρώσουν τις διαφορές τους ή αν οι αποφάσεις θα μετατεθούν εκ νέου.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
