Το Ιράν παρατείνει σκόπιμα τις συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες, επιδιώκοντας να αποδυναμώσει πολιτικά τον Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, σύμφωνα με υψηλόβαθμους Ιρανούς αξιωματούχους που επικαλείται το Reuters.
Παράλληλα, οι φόβοι για νέες στρατιωτικές επιθέσεις και η βαθιά δυσπιστία απέναντι στην Ουάσινγκτον ενισχύουν την απροθυμία της Τεχεράνης να καταλήξει γρήγορα σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.
Τρεις υψηλόβαθμοι Ιρανοί αξιωματούχοι και ένα πρόσωπο με εσωτερική γνώση των εξελίξεων στο Ιράν, που μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, ανέφεραν ότι η Τεχεράνη είναι πεπεισμένη πως ο Αμερικανός πρόεδρος είναι έτοιμος να καταφύγει σε νέες επιθέσεις, προκειμένου να άρει το αδιέξοδο στον πόλεμο που διαρκεί ήδη οκτώ μήνες.
«Το Ιράν προετοιμάζεται για νέες ισραηλινές και αμερικανικές επιθέσεις, όχι για μια συμφωνία με την Αμερική που θα τερματίσει τον πόλεμο», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους. «Το θρησκευτικό κατεστημένο είναι αποφασισμένο να μη χαρίσει στον Τραμπ μια πολιτική νίκη».
Ο αναλυτής Σαΐντ Λεϊλάζ (Saeed Leylaz), από την Τεχεράνη, υποστήριξε ότι, παρατείνοντας τις συνομιλίες, «το Ιράν επηρεάζει τις αμερικανικές εκλογές χωρίς να προβαίνει σε καμία παράνομη ενέργεια».
Πώς το Ιράν επιδιώκει να αξιοποιήσει τις πολιτικές δυσκολίες του Τραμπ
Ο πόλεμος, που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο με τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν, έχει συμβάλει στην υποχώρηση της δημοτικότητας του Τραμπ σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο. Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Αμερικανοί, ανήσυχοι για τις υψηλές τιμές της βενζίνης, ενδέχεται να τιμωρήσουν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα στις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου για το Κογκρέσο.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι αναμένει μείωση των τιμών του πετρελαίου μετά τις εκλογές, χωρίς ωστόσο να έχει παρουσιάσει λεπτομερές σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου και την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, μιας ζωτικής σημασίας θαλάσσιας οδού για τη μεταφορά ενεργειακών προϊόντων, την οποία το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει από την έναρξη της σύγκρουσης.
Οι επιθέσεις του Ιράν, αλλά και οι απειλές για νέα πλήγματα, έχουν περιορίσει στο ελάχιστο τη διέλευση πλοίων από το Στενό του Ορμούζ. Παράλληλα, ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός και οι εμπορικές κυρώσεις έχουν στερήσει από το Ιράν τα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου, επιδεινώνοντας τα ήδη αυξανόμενα οικονομικά προβλήματα στο εσωτερικό της χώρας
Οι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οι πιθανότητες διπλωματικής προόδου πριν από τις εκλογές είναι περιορισμένες, καθώς η ιρανική πλευρά αρνείται να προχωρήσει σε παραχωρήσεις που θεωρεί ότι θα μπορούσαν να ωφελήσουν πολιτικά τον Τραμπ.
Υπό την πίεση του Ισραήλ, η Ουάσινγκτον επιδιώκει να συμπεριληφθεί εξαρχής στις διαπραγματεύσεις το πυρηνικό πρόγραμμα που αναπτύσσει το Ιράν εδώ και δεκαετίες. Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι το πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα, ενώ οι δυτικές δυνάμεις ισχυρίζονται ότι έχει και στρατιωτικές διαστάσεις.
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη επιμένει ότι πρέπει πρώτα να ικανοποιηθούν οι όροι του «σχεδίου επτά ημερών», προτού αρχίσουν οι πυρηνικές διαπραγματεύσεις. Παράλληλα, δεν δείχνει διατεθειμένη να εγκαταλείψει τον μοχλό πίεσης που απέκτησε στο Στενό του Ορμούζ εξαιτίας της σύγκρουσης.
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών και ο Λευκός Οίκος δεν απάντησαν σε αιτήματα του Reuters για σχόλιο.
Η δυσπιστία της Τεχεράνης απέναντι στην Ουάσινγκτον
Η πρόταση του Ιράν, η οποία διαβιβάστηκε μέσω μεσολαβητών από το Κατάρ, προβλέπει την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ εντός επτά ημερών, αλλά υπό ιρανικό έλεγχο, υπό την προϋπόθεση ότι η Ουάσινγκτον θα άρει τον ναυτικό αποκλεισμό, θα χαλαρώσει τους περιορισμούς στις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου, θα αποδεσμεύσει παγωμένα περιουσιακά στοιχεία και θα τερματίσει τις εχθροπραξίες σε όλα τα μέτωπα.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί (Abbas Araqchi), δήλωσε την Κυριακή ότι η πρόταση εξακολουθεί να βρίσκεται στο τραπέζι, ενώ συνεχίζεται η ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω των μεσολαβητών.
Σύμφωνα με έναν Ιρανό αξιωματούχο, η πεποίθηση της Τεχεράνης ότι δεν μπορεί να εμπιστευτεί την Ουάσινγκτον στη διπλωματική διαδικασία πηγάζει από τις επιθέσεις κατά του Ιράν που έχουν εκτροχιάσει προηγούμενες διαπραγματεύσεις.
Τον Ιούνιο του 2025, ισραηλινή επίθεση ανέτρεψε τα σχέδια για έναν έκτο γύρο πυρηνικών συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στο Ομάν. Τον περασμένο Φεβρουάριο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο λίγο μετά την ολοκλήρωση ενός ακόμη γύρου διαπραγματεύσεων, ενώ είχαν προγραμματιστεί περαιτέρω τεχνικές συζητήσεις.
Η διατήρηση μιας κατάστασης μεταξύ πολέμου και ειρήνης μέχρι τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές επιτρέπει στο Ιράν να συνεχίζει να ασκεί πίεση στην Ουάσινγκτον, επαναλαμβάνοντας παράλληλα ότι παραμένει προσηλωμένο στη διπλωματία.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ δεν θα βομβαρδίσουν ξανά το Ιράν πριν από τις 3 Νοεμβρίου. Ωστόσο, οι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να αναμένει την επανέναρξη των βομβαρδισμών, αργά ή γρήγορα.
Ο Άλεξ Βατάνκα (Alex Vatanka), διευθυντής του προγράμματος για το Ιράν στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής στην Ουάσινγκτον, εκτίμησε ότι το θρησκευτικό κατεστημένο επιδιώκει ξεκάθαρα να πλήξει πολιτικά τον Αμερικανό πρόεδρο.
«Ωστόσο, το θεμελιώδες ζήτημα είναι ότι η Τεχεράνη πιστεύει πως ο Τραμπ ενδιαφέρεται για αλλαγή καθεστώτος και ακολουθεί την πολιτική του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου (Benjamin Netanyahu), ο οποίος επιδιώκει την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος», ανέφερε.
Τη Δευτέρα, ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ (Pete Hegseth), συζήτησε για το Ιράν με τον Νετανιάχου, κατά τη διάρκεια αιφνιδιαστικής επίσκεψης στο Ισραήλ, όπως ανέφεραν τρεις Ισραηλινοί αξιωματούχοι. Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε μία εβδομάδα πριν από τις βουλευτικές εκλογές, στις οποίες η πολιτική θέση του Ισραηλινού πρωθυπουργού βρίσκεται υπό αμφισβήτηση.
Το οικονομικό κόστος της παράτασης των διαπραγματεύσεων
Η στρατηγική του Ιράν να διατηρεί ανοιχτές τις διαπραγματεύσεις χωρίς να επιδιώκει άμεση συμφωνία έχει σημαντικό οικονομικό κόστος.
Η παρατεταμένη αβεβαιότητα επιβαρύνει την ήδη σοβαρά πληγείσα οικονομία της χώρας και εξαντλεί την υπομονή των πολιτών. Χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν στην αλλαγή του έτους, όταν οι δυνάμεις ασφαλείας κατέστειλαν τις κλιμακούμενες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις.
Ο ετήσιος πληθωρισμός έφτασε το 73,6% τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με το Στατιστικό Κέντρο του Ιράν, ενώ το ριάλ έχει υποχωρήσει σχεδόν 35% έναντι του δολαρίου από τον Ιούλιο, όταν η Ουάσινγκτον επέβαλε εκ νέου τον ναυτικό αποκλεισμό.
Οι θαλάσσιες εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου μηδενίστηκαν τη δεύτερη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου, από μέσο όρο 230.000 βαρελιών ημερησίως σε διάστημα 14 ημερών στις αρχές του μήνα, και παρέμεναν σε μηδενικά επίπεδα έως τις 5 Οκτωβρίου, σύμφωνα με την εταιρεία ενεργειακών πληροφοριών Vortexa.
Ωστόσο, η δυσπιστία της ιρανικής ηγεσίας απέναντι στην Ουάσινγκτον δεν περιορίζεται στη σημερινή σύγκρουση, αλλά συνδέεται και με ανησυχίες για την ίδια την επιβίωση του καθεστώτος.
Όπως υποστήριξε ο Λεϊλάζ, το Ιράν θεωρεί ότι οι ΗΠΑ έχουν επανειλημμένα αθετήσει συμφωνίες, ακόμη και όταν η Τεχεράνη τηρούσε τις δεσμεύσεις της, γεγονός που έχει περιορίσει δραστικά την εμπιστοσύνη ότι οποιαδήποτε συνολική συμφωνία θα μπορούσε να διατηρηθεί.
«Η επίτευξη μιας βιώσιμης συμφωνίας με τις ΗΠΑ, ακόμη και μετά την κυβέρνηση Τραμπ, δεν είναι πλέον δυνατή εξαιτίας της βαθύτερης δυσπιστίας», ανέφερε.
«Τίποτα δεν θα επιστρέψει στην προπολεμική κατάσταση», κατέληξε.
- Νετανιάχου: Συζήτησα με τον Τραμπ την εξάλειψη του ιρανικού καθεστώτος - «Είμαστε αποφασισμένοι να την ολοκληρώσουμε»
- Τίρανα: 8η ημέρα συγκρούσεων φοιτητών και Αστυνομίας: Ρίψεις δακρυγόνων και νερού - Δείτε βίντεο
- Τι είναι αυτό που προκαλεί τόσο μεγάλη οργή στην Ευρώπη; - Η δυσαρέσκεια πίσω από τις διαδηλώσεις
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.