Οι επιθέσεις των Χούθι κατά της Σαουδικής Αραβίας δεν αφορούν μόνο την Υεμένη. Στοχεύοντας υποδομές και διαταράσσοντας επενδυτικές εκδηλώσεις που βρίσκονται στο επίκεντρο των οικονομικών φιλοδοξιών της Σαουδικής Αραβίας, επιδιώκουν να ασκήσουν πίεση στον Σαουδάραβα διάδοχο του θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ώστε αφενός να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις των Χούθι στην Υεμένη και αφετέρου να πείσει τον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, να χαλαρώσει τον αμερικανικό αποκλεισμό που στραγγαλίζει την ιρανική οικονομία, σύμφωνα με σαουδαραβικές, ιρανικές και περιφερειακές πηγές.
Η εκστρατεία αυτή αντανακλά την εκτίμηση του Ιράν και των Χούθι ότι η οικονομική ευημερία της Σαουδικής Αραβίας, οι επενδυτικές της φιλοδοξίες και η έκθεσή της σε αναταράξεις την καθιστούν ευάλωτο μοχλό πίεσης σε μια αντιπαράθεση που εκτείνεται από τα Στενό του Ορμούζ, στην είσοδο του Περσικού Κόλπου, έως το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, στην Ερυθρά Θάλασσα.
Το Ιράν, υπό την αυξανόμενη οικονομική και στρατιωτική πίεση μετά τον πόλεμο που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, επιδιώκει να αυξήσει το κόστος της αμερικανικής στρατηγικής, στοχοποιώντας τους περιφερειακούς εταίρους της Ουάσιγκτον, δήλωσε ο Μάικλ Νάιτς, από την εταιρεία στρατηγικών συμβουλών Horizon Engage.
«Οι Ιρανοί βρίσκονται σε ασφυκτικό κλοιό», είπε. Αδυνατώντας να αναγκάσει άμεσα την Ουάσιγκτον να αλλάξει πορεία, η Τεχεράνη και οι Χούθι «σφυροκοπούν τη Σαουδική Αραβία, πλήττουν το αδύναμο σημείο», πρόσθεσε, εκμεταλλευόμενοι την οικονομική ευπάθεια του βασιλείου και την επιθυμία του για σταθερότητα.
Οι Χούθι έχουν άμεσο συμφέρον να χαλαρώσει ο αμερικανικός αποκλεισμός του Ιράν, του βασικού περιφερειακού υποστηρικτή τους. Η μείωση της πίεσης στην Τεχεράνη πιθανότατα θα ενίσχυε τη δυνατότητά της να διατηρήσει την πολιτική, οικονομική και στρατιωτική στήριξη, καθώς και τη ροή όπλων και χρημάτων, από τα οποία, σύμφωνα με τις ΗΠΑ, εξαρτάται το κίνημα.
Ωστόσο, οι Χούθι έχουν και δικές τους απαιτήσεις, σύμφωνα με δύο σαουδαραβικές πηγές και τρεις περιφερειακές πηγές που γνωρίζουν τη σαουδαραβική προσέγγιση: τον τερματισμό των σαουδαραβικών στρατιωτικών επιχειρήσεων και των περιορισμών στα λιμάνια και τα αεροδρόμια της Υεμένης, την καθιέρωση τακτικών πτήσεων προς το Ιράν, την επανέναρξη καταβολής μισθών, την αποζημίωση για τις πολεμικές ζημιές και τον τερματισμό της υποστήριξης του Ριάντ προς τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης. Η αποδοχή αυτών των όρων θα εδραίωνε την κυριαρχία των Χούθι σε μεγάλο μέρος της χώρας.
Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι επιθέσεις των Χούθι αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής του Ιράν και των συμμάχων του για την αναδιαμόρφωση των περιφερειακών συσχετισμών ισχύος, μέσω της στοχοποίησης ενεργειακών υποδομών και βασικών θαλάσσιων οδών. Υποστήριξε ότι το Ριάντ δεν μπορεί να βασίζεται στην αμερικανική προστασία και πρέπει, αντίθετα, να επιδιώξει διαπραγματεύσεις, προσθέτοντας ότι οι επιθέσεις των Χούθι θα συνεχιστούν έως ότου αρθούν οι περιορισμοί που έχουν επιβληθεί στην Υεμένη.
Η στρατηγική αυτή, ωστόσο, φέρνει τον Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν αντιμέτωπο με ένα δίλημμα, σύμφωνα με τις πηγές που γνωρίζουν τη σαουδαραβική προσέγγιση. Η κλιμάκωση ενέχει τον κίνδυνο ενός ευρύτερου πολέμου, ο οποίος θα μπορούσε να υπονομεύσει το σχέδιό του για τον μετασχηματισμό της χώρας. Από την άλλη πλευρά, οι παραχωρήσεις ενδέχεται να ενισχύσουν ένα κίνημα που αμφισβητεί τη σαουδαραβική ισχύ εδώ και χρόνια. Και όσο περισσότερο παρατείνεται η σύγκρουση, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η απειλή για την ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας, την εμπιστοσύνη των επενδυτών και το σχέδιο Vision 2030.
Ο εκπρόσωπος των Χούθι, Μοχάμεντ Αμπντουλσαλάμ, αρνήθηκε ότι η οργάνωση ενεργεί κατ’ εντολή του Ιράν. Δήλωσε ότι οι απαιτήσεις της επικεντρώνονται σε μακροχρόνια ανθρωπιστικά ζητήματα που σχετίζονται με τη Σαουδική Αραβία και περιλαμβάνουν την άρση των περιορισμών στα λιμάνια και τα αεροδρόμια της Υεμένης, τη χαλάρωση των οικονομικών περιορισμών και την καταβολή των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων από τους ίδιους τους πόρους της Υεμένης. «Οι ανθρωπιστικές μας απαιτήσεις δεν έχουν καμία σχέση με το Ιράν ή οποιονδήποτε άλλον», δήλωσε.
Διατάραξη κορυφαίων συνεδρίων
Η Σαουδική Αραβία έχει βρεθεί αντιμέτωπη με ένα διευρυνόμενο κύμα επιθέσεων των Χούθι την τελευταία εβδομάδα, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται φονικά πλήγματα στο διεθνές αεροδρόμιο King Khalid του Ριάντ και επίθεση στη Saudi Aramco, τον μεγαλύτερο εξαγωγέα πετρελαίου στον κόσμο και βασικό πυλώνα της σαουδαραβικής οικονομίας. Η επίθεση προκάλεσε πυρκαγιά που επεκτάθηκε σε αρκετούς ορόφους.
Οι επιθέσεις έχουν διαταράξει το κορυφαίο πετρελαϊκό συνέδριο του Ριάντ, οδηγώντας υψηλόβαθμα στελέχη της πετρελαϊκής βιομηχανίας να αποσυρθούν από τη διοργάνωση. Παράλληλα, ανάγκασαν τους διοργανωτές του Future Investment Initiative (FII), ενός ετήσιου διεθνούς επενδυτικού φόρουμ, να προσφέρουν τη δυνατότητα εξ αποστάσεως συμμετοχής.
Οι Χούθι έχουν ιστορικό επιθέσεων βαθιά στο εσωτερικό του σαουδαραβικού βασιλείου. Το 2019, για παράδειγμα, επιθέσεις σε εγκαταστάσεις της Aramco διέκοψαν προσωρινά περίπου το 5% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Οι επιθέσεις εκείνες σημειώθηκαν αφού το Ριάντ παρενέβη στρατιωτικά στην Υεμένη το 2015, μετά την κατάληψη της πρωτεύουσας, Σαναά, από τους Χούθι. Ο πόλεμος κατέληξε σε ένα αιματηρό αδιέξοδο, προτού επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός το 2022.
Ωστόσο, οι Σαουδάραβες ηγέτες θεωρούν πλέον ότι η στρατιωτική πίεση αποτελεί τη μοναδική βιώσιμη επιλογή τους, δήλωσε ο Αμπντουλαζίζ Σάγκερ, πρόεδρος του σαουδαραβικού Gulf Research Center.
«Έφτασαν σε ένα σημείο όπου δεν υπάρχουν διαπραγματεύσεις», είπε. «Δεν έχουν άλλη επιλογή πέρα από τη στρατιωτική δράση».
Οι Χούθι θεωρούν ολοένα και περισσότερο ότι διαπραγματεύονται από θέση ισχύος, επιδιώκοντας την αναγνώριση της εξουσίας τους στη Σαναά και τη χαλάρωση των περιορισμών στην Υεμένη, δήλωσε ο Φαουάζ Γκεργκές, αναλυτής για τη Μέση Ανατολή στο London School of Economics.
«Αυτό που ζητούν τώρα οι Χούθι είναι μια ειρήνη που επιβάλλεται από τον νικητή», ανέφερε.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δείξει ελάχιστη διάθεση να ξεκινήσουν μια ακόμη παρατεταμένη στρατιωτική εκστρατεία κατά των Χούθι, μετά τους βομβαρδισμούς του περασμένου έτους, οι οποίοι πραγματοποιήθηκαν ως απάντηση στις επιθέσεις κατά της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα. Ακολούθησε συμφωνία για κατάπαυση του πυρός, σύμφωνα με τις πηγές που γνωρίζουν τη σαουδαραβική προσέγγιση.
Η απροθυμία της Ουάσιγκτον αφήνει το Ριάντ αντιμέτωπο με μια σύγκρουση στην οποία η στρατιωτική πίεση από μόνη της ενδέχεται να μην οδηγήσει σε αποφασιστική έκβαση.
Η Σαουδική Αραβία έχει περισσότερα να χάσει
Στην αρχή της εκστρατείας των Χούθι, ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν ζήτησε από τον Τραμπ βοήθεια για την αντιμετώπισή τους, αλλά ο Αμερικανός πρόεδρος δεν συμφώνησε να εξαπολύσει αμερικανικές επιθέσεις, ανέφεραν πηγές στο Reuters τον περασμένο μήνα.
Αντί γι’ αυτό, η Ουάσιγκτον προσέφερε υποστήριξη στον εντοπισμό στόχων και ανταλλαγή πληροφοριών. Αργότερα, ο Τραμπ δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο ανάληψης δράσης κατά των Χούθι, αφήνοντας, ωστόσο, να εννοηθεί ότι οποιαδήποτε αντίδραση θα μπορούσε να αναβληθεί έως μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ παρέπεμψε σε προηγούμενες δηλώσεις του Τραμπ και του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, οι οποίοι καταδίκασαν τις επιθέσεις των Χούθι κατά της Σαουδικής Αραβίας. Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχόλιο.
Καθώς μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πύραυλοι αναδεικνύουν τις αδυναμίες της σαουδαραβικής αεράμυνας, αναλυτές προειδοποιούν ότι η σύγκρουση κινδυνεύει να εξελιχθεί σε πόλεμο φθοράς, στον οποίο οι Χούθι θεωρούν ότι ο χρόνος και η γεωγραφία λειτουργούν υπέρ τους.
Ο πρώην Αμερικανός διαπραγματευτής Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ δήλωσε ότι το πλεονέκτημα της οργάνωσης δεν οφείλεται μόνο στη θέση της κοντά στο στρατηγικής σημασίας στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, αλλά και στην ασυμμετρία των διακυβευμάτων για τις δύο πλευρές.
«Οι σαουδαραβικές υποδομές έχουν πολύ μεγαλύτερη αξία από τις υποδομές των Χούθι», είπε. «Οι Χούθι έχουν πολύ λιγότερα να χάσουν σε σύγκριση με τους Σαουδάραβες».
Ο αναλυτής για την Υεμένη, Φαρέα αλ-Μουσλίμι, δήλωσε ότι η εκστρατεία των Χούθι κατά του Ριάντ αποτελεί προσπάθεια επιβολής της περιφερειακής πρωτοκαθεδρίας τους, με τον κίνδυνο να πυροδοτηθεί μια πολύ ευρύτερη σύγκρουση σε ολόκληρη την Αραβική Χερσόνησο.
Στο επίκεντρο της κρίσης, σύμφωνα με τον ίδιο, βρίσκεται η κατάρρευση ενός οδικού χάρτη για την ειρήνη, τον οποίο υποστήριζε η Σαουδική Αραβία και ο οποίος είχε συμφωνηθεί το 2023, προσφέροντας στους Χούθι μια πορεία προς την πολιτική νομιμοποίηση και τη χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης.
Βάσει του σχεδίου, το Ριάντ επρόκειτο να συμβάλει στη χρηματοδότηση των μισθών του δημόσιου τομέα και στην ανοικοδόμηση της χώρας. Ωστόσο, η σύγκρουση στην Ερυθρά Θάλασσα εκτροχίασε αυτή τη διαδικασία, καθώς οι Χούθι ενισχύουν την ευθυγράμμισή τους με το Ιράν.
«Οδεύουμε προς το χειρότερο δυνατό σενάριο», δήλωσε ο αλ-Μουσλίμι. «Έναν πόλεμο χειρότερο από εκείνον του 2015. Αυτή τη φορά θα είναι πιο αιματηρός και η Σαουδική Αραβία θα εισέλθει σε αυτόν με λιγότερους συμμάχους».
Όπως ανέφερε, καμία επιτυχημένη εκστρατεία κατά των Χούθι δεν είναι δυνατή χωρίς ενότητα μεταξύ των χωρών του Κόλπου, κυρίως μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
«Οι Χούθι δεν αποτελούν απειλή μόνο για τη Σαουδική Αραβία», είπε. «Απειλούν ολόκληρο τον Κόλπο και την ευρύτερη περιοχή. Δεν πρόκειται απλώς για έναν σαουδαραβικό πόλεμο. Είναι ένας πόλεμος του Κόλπου».
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
