Ερωτήματα για το μέλλον της ηγεσίας της Καθολικής Εκκλησίας επαναφέρει στο προσκήνιο η διάγνωση καρκίνου του πάπα Λέοντα ΙΔ΄, λίγους μόλις μήνες μετά την εκλογή του.
Ο ποντίφικας είχε επιλεγεί το 2025, μετά την ταραχώδη περίοδο της παπικής θητείας του Φραγκίσκου, με την προσδοκία ότι η σχετικά νεαρή ηλικία του και η καλή φυσική του κατάσταση θα του επέτρεπαν να ηγηθεί της Εκκλησίας για αρκετά χρόνια, προωθώντας τη σταθερότητα και την ενότητά της.
Η ανακοίνωση της διάγνωσης, την Τρίτη, άλλαξε τα δεδομένα και δημιούργησε αβεβαιότητα για την πορεία της θητείας του, αλλά και για τον προγραμματισμό των επόμενων μηνών. Ήδη, ο πρόεδρος του Περού έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αλλαγών στο προγραμματισμένο ταξίδι του πάπα στη Λατινική Αμερική τον Νοέμβριο.
Την Πέμπτη, το Βατικανό ανακοίνωσε ότι ο Λέων ΙΔ΄ πέρασε ένα δεύτερο ήρεμο βράδυ στο νοσοκομείο Τζεμέλι της Ρώμης, όπου αναμένεται να παραμείνει περίπου μία εβδομάδα για ανάρρωση. «Σηκώθηκε από το κρεβάτι και πήρε πρωινό», ανέφερε η σύντομη ανακοίνωση, επιβεβαιώνοντας ότι η μετεγχειρητική πορεία του εξελίσσεται ομαλά.
Οι προσδοκίες από τον νεότερο πάπα και η αβεβαιότητα για το μέλλον
Ο Λέων ΙΔ΄ εξελέγη πάπας το 2025, σε ηλικία 69 ετών, όντας σχετικά νεότερος από τους δύο προκατόχους του. Ο Φραγκίσκος είχε εκλεγεί το 2013 σε ηλικία 76 ετών, έχοντας υποβληθεί σε νεαρή ηλικία σε επέμβαση αφαίρεσης τμήματος του ενός πνεύμονά του. Κατά τη διάρκεια της θητείας του αντιμετώπισε αναπνευστικά προβλήματα και δυσκολίες στην κινητικότητα, ενώ πέθανε το 2025, έπειτα από παρατεταμένη νοσηλεία λόγω διπλής πνευμονίας.
Ο Βενέδικτος ΙΣΤ΄, ο οποίος εξελέγη το 2005 σε ηλικία 78 ετών, παραιτήθηκε οκτώ χρόνια αργότερα, επικαλούμενος την αδυναμία του να συνεχίσει να ανταποκρίνεται στα καθήκοντά του.
Η επιλογή του Λέοντα ΙΔ΄ είχε συνδεθεί σε μεγάλο βαθμό με την προσδοκία ότι θα μπορούσε να προσφέρει στην Καθολική Εκκλησία μια μακρά περίοδο σταθερότητας μετά τις εντάσεις της προηγούμενης παποσύνης. Παράλληλα, αναμενόταν να προωθήσει την ενότητα μεταξύ των διαφορετικών τάσεων στο εσωτερικό της Εκκλησίας και να αντιμετωπίσει τα οικονομικά προβλήματα του Βατικανού.
Από την ανάληψη των καθηκόντων του, ο νέος πάπας είχε εμφανιστεί ιδιαίτερα δραστήριος, με συχνές μετακινήσεις και δημόσιες εμφανίσεις. Η διάγνωση, ωστόσο, δημιουργεί νέα δεδομένα για τον σχεδιασμό της θητείας του, χωρίς να σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι θα περιοριστεί μακροπρόθεσμα η δράση του.
Η πιθανότητα να επιταχύνει τις αποφάσεις του
Θεολόγοι και αναλυτές του Βατικανού εκτιμούν ότι η περιπέτεια της υγείας του μπορεί να έχει συνέπειες που δεν είναι μόνο αρνητικές. Μεταξύ των ενδεχομένων που εξετάζονται είναι να επιταχύνει ο πάπας την προώθηση των βασικών προτεραιοτήτων του, για τις οποίες μέχρι σήμερα έχει κινηθεί με προσεκτικά και σταδιακά βήματα.
Παράλληλα, η προσωπική δοκιμασία του θα μπορούσε να ενισχύσει τη συμπαράσταση προς το πρόσωπό του και να συμβάλει στην προσπάθειά του να γεφυρώσει τις διαφορές στο εσωτερικό της Καθολικής Εκκλησίας.
«Δημιουργείται ένα μεγάλο ερωτηματικό γύρω από την επένδυση που έχουν κάνει πολλοί σε αυτή την παποσύνη -συναισθηματική, πολιτική, ακόμη και οικονομική», δήλωσε ο Μάσιμο Φατζιόλι, θεολόγος στο Πανεπιστήμιο Βιλανόβα της Πενσιλβάνια, από το οποίο αποφοίτησε ο πάπας.
Ο ίδιος επισήμανε ότι ο Λέων ΙΔ΄ έχει αναδειχθεί σε σημαντική ηθική φωνή στη διεθνή σκηνή, προβάλλοντας μηνύματα ειρήνης εν μέσω του πολέμου που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Παράλληλα, έχει τοποθετηθεί υπέρ της ανάγκης να τεθούν σαφείς δικλίδες ασφαλείας στην ανάπτυξη και χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.
Η διάγνωση, όπως σημείωσε ο Φατζιόλι, υπενθυμίζει ότι ακόμη και ο πάπας δεν μένει ανεπηρέαστος από τον καρκίνο.
Εφόσον η ανάρρωση ολοκληρωθεί χωρίς επιπλοκές, η προσωπική εμπειρία του Λέοντα θα μπορούσε να ενισχύσει την επιρροή του ως παγκόσμιας πνευματικής προσωπικότητας. «Η αύρα του ανθρώπου που επιβιώνει από μια μεγάλη δοκιμασία είναι πολύ ισχυρή στην κουλτούρα μας», εκτίμησε ο θεολόγος.
Ομαλή ανάρρωση μετά την επέμβαση
Οι γιατροί ανακοίνωσαν την Τετάρτη ότι η ανάρρωση του πάπα εξελίσσεται σύμφωνα με τον προγραμματισμό. Ο 71χρονος ποντίφικας περπάτησε στο δωμάτιό του, τέλεσε τη Θεία Λειτουργία και υποβλήθηκε σε αναπνευστική φυσικοθεραπεία, ενώ έξω από το νοσοκομείο πιστοί συγκεντρώθηκαν για να προσευχηθούν για την υγεία του.
Ο Λέων ΙΔ΄ υποβλήθηκε στις 13 Οκτωβρίου σε χειρουργική επέμβαση στο νοσοκομείο Τζεμέλι, κατά την οποία αφαιρέθηκε ο κάτω λοβός του δεξιού πνεύμονά του. Η ιστολογική εξέταση επιβεβαίωσε τη διάγνωση αδενοκαρκινώματος του πνεύμονα, μιας συχνής μορφής καρκίνου.
Το Βατικανό έχει ανακοινώσει ότι η επέμβαση ολοκληρώθηκε επιτυχώς, χωρίς επιπλοκές. Ωστόσο, δεν έχουν δοθεί ακόμη όλες οι λεπτομέρειες σχετικά με την έκταση της νόσου ή το ενδεχόμενο να χρειαστεί πρόσθετη θεραπεία. Οι δημόσιες υποχρεώσεις του πάπα έχουν ακυρωθεί έως τις 20 Οκτωβρίου.
Για τον Τιτσιάνο Περινί, κάτοικο της Ρώμης που επισκέφθηκε το νοσοκομείο για να προσευχηθεί υπέρ της ανάρρωσης του πάπα, η διάγνωση δεν έχει αλλάξει την εικόνα που έχει για εκείνον.
«Ήταν πάντα γαλήνιος, ευγενικός και χαρούμενος και δεν έχασε αυτή τη στάση, παρότι η είδηση ήρθε ως έκπληξη», δήλωσε. Όπως πρόσθεσε, η δοκιμασία μπορεί να κάνει τους πιστούς να αισθάνονται ακόμη πιο κοντά στον ποντίφικα.
Η επίσκεψη στη Λούρδη αποκτά νέο συμβολισμό
Η πρόσφατη επίσκεψη του Λέοντα ΙΔ΄ στη Λούρδη της Γαλλίας, από τις 25 έως τις 28 Σεπτεμβρίου, αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τη διάγνωση. Το προσκύνημα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τόπους της Καθολικής Εκκλησίας για ασθενείς και πιστούς που αναζητούν πνευματική παρηγοριά και ελπίζουν σε θεραπεία.
Κατά την επίσκεψή του, ο πάπας ακολούθησε τις παραδόσεις των προσκυνητών: ήπιε νερό από τις πηγές, άναψε κερί και άγγιξε τον βράχο στο Σπήλαιο των Εμφανίσεων, όπου, σύμφωνα με την καθολική παράδοση, η Παναγία εμφανίστηκε στη νεαρή Μπερναντέτ Σουμπιρού τον 19ο αιώνα.
Την επόμενη ημέρα τέλεσε λειτουργία ενώπιον περίπου 150.000 ανθρώπων, πολλοί από τους οποίους ήταν ασθενείς. Παράλληλα, εξέφρασε την αντίθεσή του στους νόμους που επιτρέπουν την υποβοηθούμενη ευθανασία και πλησίασε το πλήθος, ανάμεσα σε ανθρώπους που βρίσκονταν σε αναπηρικά αμαξίδια.
Το βράδυ συμμετείχε σε λιτανεία με αναμμένες δάδες, περπατώντας ανάμεσα στους ασθενείς, έπειτα από μια ιδιαίτερα απαιτητική ημέρα. Σύμφωνα με μαρτυρίες, έδειχνε και ο ίδιος κουρασμένος.
Επιστρέφοντας από τη Γαλλία, ο Λέων ΙΔ΄ μίλησε στους δημοσιογράφους για όσα είχε βιώσει στη Λούρδη, αναφερόμενος σε «μικρά θαύματα» που είδε μέσα από τη συνάντησή του με ανθρώπους οι οποίοι αντιμετωπίζουν ασθένειες και πόνο.
Όπως εξήγησε, η παρουσία του σε έναν τόπο όπου οι άνθρωποι αναζητούν κάτι βαθύτερο τον βοήθησε να αντιληφθεί πώς η πίστη μπορεί να αγγίζει τις καρδιές και να μεταμορφώνει ζωές.
«Ακόμη και μέσα στην ασθένεια, την αναπηρία ή τον πόνο διαφορετικών μορφών, η ζωή έχει νόημα», είχε δηλώσει.
Το Βατικανό δεν έχει διευκρινίσει πότε ακριβώς ο πάπας ενημερώθηκε ότι υπήρχε υποψία κακοήθειας στον πνεύμονά του. Πριν από την επέμβαση υποβλήθηκε σε σειρά προεγχειρητικών εξετάσεων, μεταξύ των οποίων βιοψία υπό γενική αναισθησία, κατά τη διάρκεια ξεχωριστής νοσοκομειακής επίσκεψης που δεν είχε δημοσιοποιηθεί, καθώς και σε εξέταση PET.
Ο Τζοβάνι Μαρία Βιάν, πρώην διευθυντής της εφημερίδας του Βατικανού L'Osservatore Romano, εκτίμησε ότι ο πάπας ενδέχεται να γνώριζε κάτι για την κατάστασή του πριν από το ταξίδι στη Γαλλία. Επισήμανε, επίσης, ότι η επιλογή της Τρίτης για την επέμβαση -ημέρας που συνήθως δεν έχει δημόσιες υποχρεώσεις- ενδεχομένως συνδέεται με την επιθυμία του να τηρήσει όσο το δυνατόν περισσότερες από τις δεσμεύσεις του.
Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επιβεβαιωμένα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ο πάπας γνώριζε τη διάγνωση κατά την επίσκεψή του στη Λούρδη.
Αβεβαιότητα για το ταξίδι στη Λατινική Αμερική
Η κατάσταση της υγείας του Λέοντα ΙΔ΄ δημιουργεί ερωτήματα και για το προγραμματισμένο αποστολικό ταξίδι του στη Λατινική Αμερική, από τις 6 έως τις 17 Νοεμβρίου, με επισκέψεις στην Ουρουγουάη, την Αργεντινή και το Περού.
Το ταξίδι έχει ιδιαίτερη σημασία για τον πάπα, καθώς πέρασε περίπου δύο δεκαετίες στο Περού ως ιεραπόστολος και εκκλησιαστικός αξιωματούχος, αποκτώντας ισχυρούς δεσμούς με τη χώρα. Μέχρι στιγμής, δεν έχει ανακοινωθεί επίσημη ακύρωση ή αλλαγή του προγράμματος, ωστόσο η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από την πορεία της ανάρρωσής του και τις ιατρικές συστάσεις.
Η διάγνωση του καρκίνου προσθέτει έναν νέο παράγοντα αβεβαιότητας στην παποσύνη του Λέοντα ΙΔ΄, η οποία είχε ξεκινήσει με υψηλές προσδοκίες για ανανέωση και σταθερότητα. Την ίδια ώρα, η ομαλή μετεγχειρητική πορεία του και η δημόσια στάση του απέναντι στην ασθένεια διατηρούν ζωντανές τις ελπίδες για επιστροφή στα καθήκοντά του.
Για την Καθολική Εκκλησία, το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό τόσο για την αποκατάσταση της υγείας του ποντίφικα όσο και για την πορεία των πρωτοβουλιών που έχει αναλάβει από την εκλογή του.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
