Ένα γνωστό αντιπαρασιτικό φάρμακο φαίνεται ότι μπορεί να ενισχύσει τη δράση συγκεκριμένης αντικαρκινικής αγωγής απέναντι σε ανθεκτικά καρκινικά κύτταρα του πνεύμονα, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS One.
Η έρευνα εξέτασε τον συνδυασμό της μεβενδαζόλης, η οποία χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση παρασιτικών λοιμώξεων, με τη γεφιτινίμπη, στοχευμένη θεραπεία που χρησιμοποιείται σε ορισμένες περιπτώσεις μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ταυτόχρονη χορήγηση των δύο ουσιών περιόρισε σημαντικά τη βιωσιμότητα καρκινικών κυττάρων που είχαν αναπτύξει ανθεκτικότητα στη γεφιτινίμπη, ενώ επιβράδυνε την ανάπτυξη όγκων σε ποντίκια.
Πρόκειται, ωστόσο, για προκλινική έρευνα. Οι δοκιμές έγιναν σε καρκινικά κύτταρα και πειραματόζωα και όχι σε ασθενείς, επομένως η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι ο συγκεκριμένος συνδυασμός είναι αποτελεσματικός ή ασφαλής για τη θεραπεία ανθρώπων.
Η ανθεκτικότητα στη γεφιτινίμπη
Όπως εξηγείται στη μελέτη, η ανάπτυξη ανθεκτικότητας στις στοχευμένες θεραπείες αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στην αντιμετώπιση του μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα.
Σε ορισμένους όγκους εμφανίζονται μεταλλάξεις στο γονίδιο EGFR, το οποίο σχετίζεται με μηχανισμούς ανάπτυξης και πολλαπλασιασμού των κυττάρων. Φάρμακα όπως η γεφιτινίμπη στοχεύουν τη συγκεκριμένη οδό, όμως τα καρκινικά κύτταρα μπορούν να αναπτύξουν ανθεκτικότητα στη θεραπεία.
Η νέα έρευνα εξέτασε κατά πόσο η προσθήκη της μεβενδαζόλης θα μπορούσε να ενισχύσει ξανά τη δράση της γεφιτινίμπης στα ανθεκτικά κύτταρα.
Η μεβενδαζόλη επιλέχθηκε επειδή επηρεάζει τη λειτουργία των μικροσωληνίσκων, κυτταρικών δομών που συμμετέχουν σε σημαντικές λειτουργίες του κυττάρου. Η υπόθεση που εξετάστηκε ήταν εάν η ταυτόχρονη στόχευση της σηματοδότησης του EGFR και της δυναμικής των μικροσωληνίσκων θα μπορούσε να αυξήσει την καταπόνηση των ανθεκτικών καρκινικών κυττάρων και να περιορίσει την ανάπτυξή τους.
Τι έδειξαν οι δοκιμές στα καρκινικά κύτταρα
Στο εργαστηριακό σκέλος χρησιμοποιήθηκαν κύτταρα HCC827 GR5, τα οποία εμφανίζουν ανθεκτικότητα στη γεφιτινίμπη.
Με τη χορήγηση μόνο γεφιτινίμπης, η βιωσιμότητα των κυττάρων παρέμεινε στο 92,7% σε σχέση με την ομάδα ελέγχου.
Η μεβενδαζόλη μόνη της, σε συγκέντρωση 0,1 μM, περιόρισε τη βιωσιμότητα στο 79,7%, ενώ σε συγκέντρωση 0,5 μM το ποσοστό υποχώρησε στο 29,7%.
Η σημαντικότερη διαφορά καταγράφηκε όταν η γεφιτινίμπη σε συγκέντρωση 1 μM συνδυάστηκε με χαμηλή συγκέντρωση μεβενδαζόλης, 0,1 μM. Στην περίπτωση αυτή, η βιωσιμότητα των ανθεκτικών καρκινικών κυττάρων μειώθηκε στο 37,7%.
Στη μελέτη καταγράφηκαν επίσης αυξημένοι δείκτες βλάβης του DNA μετά τη συνδυαστική αγωγή. Οι συγγραφείς συνδέουν τα ευρήματα με αυξημένη κυτταρική καταπόνηση κατά την αντιγραφή του DNA, σημειώνοντας παράλληλα ότι απαιτούνται πρόσθετες δοκιμές για την πλήρη αποσαφήνιση του μηχανισμού.
Τι συνέβη στους όγκους των ποντικιών
Στο επόμενο στάδιο εξετάστηκε η δράση του συνδυασμού σε ποντίκια στα οποία είχαν αναπτυχθεί όγκοι από τα συγκεκριμένα ανθεκτικά καρκινικά κύτταρα.
Τα αποτελέσματα έδειξαν μεγαλύτερη επιβράδυνση της ανάπτυξης των όγκων με τον συνδυασμό μεβενδαζόλης και γεφιτινίμπης από ό,τι με κάθε φάρμακο ξεχωριστά.
Ο χρόνος που απαιτούνταν για τον διπλασιασμό του μεγέθους των όγκων αυξήθηκε από 6,2 ημέρες στην ομάδα ελέγχου σε 25 ημέρες στην ομάδα που έλαβε τη συνδυαστική αγωγή. Παράλληλα, καταγράφηκε καθυστέρηση 18,8 ημερών στην ανάπτυξη των όγκων σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου.
Κατά τη διάρκεια των συγκεκριμένων πειραμάτων δεν καταγράφηκε παρατεταμένη απώλεια σωματικού βάρους ή σημαντική ένδειξη συστηματικής τοξικότητας στα ποντίκια που έλαβαν τον συνδυασμό.
Το εύρημα αυτό αφορά αποκλειστικά το συγκεκριμένο ζωικό μοντέλο και τις συνθήκες του πειράματος και δεν αποτελεί ένδειξη ότι η ίδια αγωγή είναι ασφαλής για ανθρώπους.
Οι περιορισμοί της μελέτης
Οι συγγραφείς αντιμετωπίζουν τα αποτελέσματα ως προκλινικές ενδείξεις ότι η ταυτόχρονη στόχευση διαφορετικών κυτταρικών μηχανισμών μπορεί να αυξήσει την ευαισθησία των συγκεκριμένων ανθεκτικών καρκινικών κυττάρων.
Η ίδια η μελέτη, ωστόσο, καταγράφει σημαντικούς περιορισμούς. Οι δοκιμές έγιναν σε συγκεκριμένο μοντέλο κυττάρων ανθεκτικών στη γεφιτινίμπη και δεν εξετάστηκαν όλοι οι πιθανοί μηχανισμοί μέσω των οποίων μπορεί να εμφανιστεί αντίσταση στη θεραπεία.
Παράλληλα, δεν πραγματοποιήθηκαν άμεσες μετρήσεις όλων των κυτταρικών διεργασιών που ενδέχεται να εμπλέκονται στη δράση του συνδυασμού.
Δεν χρησιμοποιήθηκε επίσης ειδικό φαρμακολογικό μοντέλο για να αποδειχθεί ποσοτικά συνεργιστική δράση μεταξύ των δύο φαρμάκων. Ως εκ τούτου, τα αποτελέσματα υποστηρίζουν ενισχυμένη δράση του συνδυασμού στις συγκεκριμένες πειραματικές συνθήκες και όχι αποδεδειγμένο φαρμακολογικό συνεργισμό.
Το επόμενο βήμα είναι η περαιτέρω διερεύνηση σε διαφορετικά μοντέλα ανθεκτικού καρκίνου του πνεύμονα, ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσο τα αποτελέσματα μπορούν να αναπαραχθούν.
Σε κάθε περίπτωση, η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η μεβενδαζόλη αποτελεί θεραπεία για τον καρκίνο του πνεύμονα. Δείχνει ότι ο συνδυασμός της με γεφιτινίμπη παρουσίασε αντικαρκινική δράση στις συγκεκριμένες εργαστηριακές και ζωικές δοκιμές, εύρημα που χρειάζεται περαιτέρω έρευνα πριν εξεταστεί ενδεχόμενη εφαρμογή του σε ανθρώπους.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
